Fluxys c-grid Antwerp aangewezen als beheerder van de lokale cluster in het Antwerpse havengebied
Op vrijdag 20 maart 2026 heeft de Vlaamse Regering op voorstel van Vlaams Minister van Energie en Klimaat Hans Bonte Fluxys c-grid Antwerp aangewezen als beheerder van de lokale cluster in het Antwerpse havengebied voor het transport van koolstofdioxide via pijpleidingen.
Als beheerder van de lokale cluster is Fluxys c-grid Antwerp verantwoordelijk om een veilige, betrouwbare en efficiënte CO2-vervoersinfrastructuur te ontwikkelen en onderhouden binnen de Antwerpse haven. Het precieze geografische gebied van de lokale cluster is afgebakend in overeenstemming met het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan van het zeehavengebied in Antwerpen, in uitvoering van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen. Hierbij moet voldoende capaciteit geboden worden aan de bedrijven die CO2 willen afvangen en vervoeren naar geologische opslaglocaties van CO2 in de Noordzee. In België is er immers geen bewezen opslagpotentieel, waardoor het ontwikkelen van grensoverschrijdende verbindingen cruciaal is voor sommige decarbonisatieprojecten in de industrie.
Op 24 oktober 2025 werd Fluxys c-grid al aangewezen als beheerder van het algemene CO2-vervoersnetwerk in Vlaanderen. Het aanduiden van Fluxys c-grid Antwerp als netwerkbeheerder van de lokale cluster in het Antwerpse havengebied vormt een volgende belangrijke stap in de ontwikkeling van een CO2-transportnetwerk in Vlaanderen en België. Nu beide aanwijzingsprocedures afgerond zijn, gaan de beheerders verder aan de slag met het zo snel mogelijk vormgeven van het Vlaams gereguleerd kader voor CO2-vervoer. Zo zal er via een tariefvoorstel duidelijkheid geschept worden over de tarieven die betaald moeten worden om aan te sluiten op de CO2-netwerken, zullen kwaliteitsnormen vastgelegd worden met betrekking tot de vereiste kwaliteit van de CO2-stroom, en zal er een ontwikkelingsplan opgesteld worden voor zowel het Vlaamse vervoersnetwerk als de lokale cluster in het Antwerpse havengebied. Bovendien zal de Vlaamse Nutsregulator een technisch reglement opstellen met de technische en operationele regels verbonden aan het beheer van de CO2-netwerken. Geïnteresseerde marktpartijen zullen via meerdere publieke consultaties betrokken worden bij deze procedures en de mogelijkheid hebben om het gereguleerd kader mee vorm te geven.
Het ontwikkelen van een transportnetwerk voor CO2 is een belangrijke stap voor de toepassing van CCUS (Carbon Capture, Utilisation and Storage) bij de industrie als onderdeel van de industriële klimaattransitie. Bij CCUS wordt in een eerste stap CO2 afgevangen bij voornamelijk industriële processen (bijvoorbeeld in de chemie-, staal- of cementsector). Na opzuivering wordt de CO2 via een schip of een pijpleiding getransporteerd, met het oog op permanente opslag in de geologische ondergrond (CCS, ofwel Carbon Capture and Storage) of voor verwerking in producten (CCU, ofwel Carbon Capture and Utilisation). Door CO2 op te slaan in de geologische ondergrond of te verwerken in een product waarbij de CO2 permanent vastgelegd wordt, wordt vermeden dat deze broeikasgasemissies in de atmosfeer terechtkomen, wat nefast is voor het klimaat.
In navolging van gezaghebbende internationale organisaties zoals het internationaal Energie Agentschap en het VN-klimaatpanel IPCC, ziet Vlaanderen CCUS als een deel van de oplossing om broeikasgasemissies te reduceren in sectoren waar emissiereducties moeilijker te behalen zijn via traditionele maatregelen als elektrificatie. Vlaanderen beschikt over de knowhow om de CCUS-technologie te ontwikkelen en toe te passen. Bovendien herbergt Vlaanderen verschillende industriële bedrijven en havens van wereldformaat op een kleine oppervlakte te midden van de ARRRA cluster (Antwerp-Rotterdam-Rhine-Ruhr Area), waardoor de vraag naar CO2-transport ruimtelijk vrij geconcentreerd is en het CO2-transport dus relatief efficiënt georganiseerd kan worden.
De aanwijzing van een beheerder van de lokale cluster in het Antwerpse havengebied komt er na de aanvraag van Fluxys c-grid Antwerp op 3 december 2024, in uitvoering van het decreet betreffende het vervoer van koolstofdioxide via pijpleidingen in het Vlaamse Gewest(opent in nieuw venster) Om het transport van CO2 via pijpleidingen ruimer te faciliteren, voorziet het decreet een wettelijk kader voor het vervoer van CO2 via pijpleidingen en voor de infrastructuur voor vloeibaarmaking en hergebruik. De aanwijzingsprocedure voor de lokale cluster in het Antwerpse havengebied werd opgestart via het Ministerieel Besluit van 17 februari 2025(opent in nieuw venster). Op basis van het enige ontvangen aanvraagdossier hebben zowel de Vlaamse Nutsregulator(opent in nieuw venster) als het VEKA advies gegeven aan de Vlaamse Regering. Na de beoordeling van de aanvraag heeft de Vlaamse Regering besloten om Fluxys c-grid Antwerp aan te wijzen voor een hernieuwbare termijn van twintig jaar. Het Besluit van de Vlaamse Regering tot aanwijzing van de beheerder van de lokale cluster zal eerstdaags in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd worden.