Gedaan met laden. U bevindt zich op: Prestatiemanagement: informatie voor HR HR-dienstverlening

Prestatiemanagement: informatie voor HR

Op deze pagina vind je informatie over het prestatiemanagement dat de Vlaamse overheid gebruikt om medewerkers te ondersteunen in hun ontwikkeling, te evalueren en te waarderen. Ontdek hoe je ermee aan de slag gaat in je entiteit.

Voor wie?

  • Je bent HR-verantwoordelijke bij de diensten van de Vlaamse overheid.
  • Je bent binnen je departement of agentschap  verantwoordelijk voor het ondersteunen van leidinggevenden bij de prestatiemanagementcyclus.

Over PLOEG

Om medewerkers blijvend te motiveren is er meer nodig dan een eenmalig evaluatie- en planningsgesprek. Het draait om een feedbackcultuur waarin gesprekken en voortdurende feedback belangrijk zijn.

Door verschillende soorten gesprekken te voeren, zoals planningsgesprekken, evaluatiegesprekken, loopbaangesprekken, talentgesprekken en remediëringsgesprekken, wisselen leidinggevende en medewerkers voortdurend af tussen vooruitblikken en terugblikken. Dat is een continu proces waarbij zowel de leidinggevende als de medewerkers een actieve rol spelen.

Voor die aanpak werd het prestatiemanagementsysteem PLOEG ontwikkeld: plannen, opvolgen, evalueren en gewaardeerd worden.

Goed om te weten

Werkt jouw organisatie met de module PLOEG in Vlimpers? Dan beschik je over een geautomatiseerde werkstroom voor de verschillende onderdelen van PLOEG. Meer info vind je terug op de webpagina ‘Aan de slag met de module PLOEG’.

Jaarlijkse PLOEG-cyclus

  • Stap 1

    Het jaarlijks planningsgesprek is het startschot van de prestatiemanagementcyclus. Tijdens dat verplichte gesprek hebben leidinggevende en medewerker het over de doelstellingen van de medewerker en de verwachtingen van de leidinggevende. Je hebt verschillende soorten doelen:

    • Prestatiedoelen: richten zich op de resultaten van het werk.
    • Procesdoelen: gaan over het proces dat nodig is om een bepaald resultaat te halen.
    • Leerdoelen: gaan over wat de medewerker moet leren om een bepaald resultaat te halen.
    • Loopbaandoelen: zijn toekomstgerichte doelen over het verdere verloop van de loopbaan.

    Om het planningsgesprek voor te bereiden, kunnen leidinggevende en medewerker de functiebeschrijving, de jaardoelstellingen, de team- of afdelingsdoelstellingen, het ondernemingsplan, de evaluatieverslagen, … erbij nemen. De leidinggevende kan er ook voor kiezen om een aantal teamdoelstellingen te bepalen in lijn met de strategie van de organisatie.

  • Stap 2

    Doelen stellen motiveert vooral door de vooruitgang naar dat doel. Daarom is het belangrijk dat leidinggevende en medewerker regelmatig samenkomen om tussentijds feedback te geven en de voortgang te bespreken. Zo haalt de leidinggevende het beste uit de medewerker. Dat gesprek geeft ook de kans om doelstellingen en verwachtingen aan te passen. Zowel de leidinggevende als de medewerker kunnen het initiatief nemen voor zo’n gesprek.

    Met een goede opvolging kunnen eventuele knelpunten snel aangepakt worden. Zo kan je mogelijk een formele bijsturing door middel van remediëring voorkomen.

  • Stap 3

    De evaluatie heeft betrekking op de prestaties van het voorbije evaluatiejaar, dat meeste gevallen samenvalt met het afgelopen kalenderjaar. Soms kan het evaluatiejaar verlengd worden tot maximaal 15 maanden, bijvoorbeeld als de medewerker en de leidinggevende hier om gegronde redenen samen mee instemmen.

    De evaluatiebeslissing moet binnen 3 maanden na het evaluatiejaar meegedeeld worden aan de medewerker. Voor de meeste medewerkers betekent dit dat het evaluatiegesprek plaatsvindt tussen 1 december en 31 maart.

    Wat komt aan bod tijdens een evaluatiegesprek?

    Tijdens het evaluatiegesprek blikken leidinggevende en medewerker samen terug op het voorbije jaar en kijken ze vooruit naar het komende jaar. De medewerker kan zich voorbereiden door een zelfevaluatie te maken.

    Het evaluatiegesprek is een samenvatting van het evaluatiejaar. Verslagen en notities van tussentijdse opvolggesprekken helpen om een evenwichtige evaluatie op te bouwen. Maar ook een goed overzicht van de inspanningen van zowel leidinggevende als medewerker is belangrijk om tot een correcte beoordeling te komen.

    Als er bijsturing nodig was, moet die tijdens het jaar gebeuren. Het evaluatiegesprek is niet bedoeld om voor het eerst grote knelpunten te bespreken.

    Het evaluatieverslag met de evaluatiebeslissing

    Na het evaluatiegesprek stelt de evaluator een verslag op met een eindbeoordeling ‘voldoende’ of ‘onvoldoende’. Statutaire medewerkers binnen het salarissysteem op basis van anciënniteit kunnen ook de eindbeslissing ‘loopbaanvertraging’ krijgen. Beide evaluatoren ondertekenen het verslag, dat bezorgd wordt aan de medewerker.

    De medewerker krijgt vervolgens 15 kalenderdagen de tijd om schriftelijke opmerkingen te formuleren op het evaluatieverslag.

    Krijgt een medewerker de eindbeoordeling ‘onvoldoende’, dan is het aanbevolen om het evaluatieverslag aangetekend te versturen. Zo wordt de rechtszekerheid rond de betekening van de beslissing versterkt.

    De vroegtijdige evaluatie na een evaluatiebeslissing ‘onvoldoende’

    De evaluatoren kunnen beslissen om de eerstvolgende evaluatie te vervroegen. Dat kan vanaf de 6de maand na de datum waarop de medewerker kennisnam van de eindbeoordeling ‘onvoldoende’. De leidinggevende moet de medewerker daarvan verwittigen, bij het overmaken van het verslag van het evaluatiegesprek.

    De jaarlijkse evaluatie en remediëring werken als een tandem

    Na de evaluatie ‘onvoldoende’ of ‘loopbaanvertraging’ beoordeelt de leidinggevende of een formeel remediëringstraject een antwoord biedt op de knelpunten in het functioneren. Als de leidinggevende beslist om het traject op te starten, wordt er een persoonlijk verbeterplan (PVP) opgemaakt om de tekorten weg te werken. De leidinggevende maakt verslagen van de opvolggesprekken tijdens het traject en evalueert het behaalde resultaat. Al deze documenten maken later deel uit van het evaluatiedossier. De uitkomst van het traject kan aan bod komen bij de eerstvolgende evaluatie.

    Bij een contractueel personeelslid dat meer dan een jaar in dienst is, kan na een ongunstige evaluatie een remediëringstraject met het oog op mogelijk ontslag gestart worden. Dat gebeurt als de feiten zo ernstig zijn dat een ontslag in overweging genomen wordt. Dit traject loopt parallel met de PLOEG-cyclus. Bij een ongunstig verloop van de remediëring kan het personeelslid worden ontslagen, los van de PLOEG-cyclus. Als er geen ontslag plaatsvindt, kunnen de resultaten van de remediëring nog steeds aan bod komen bij de volgende evaluatie.

    Bij een contractueel personeelslid dat minder dan een jaar in dienst is, kan op een evaluatie ‘onvoldoende’ zowel een remediëring als een ontslagprocedure volgen.

    Een evaluatiebeslissing is niet afhankelijk van het voltooien van een remediëringstraject. De leidinggevende kan de verslagen van tussentijdse opvolggesprekken altijd gebruiken om de evaluatiebeslissing te motiveren.

    Tot slot is het niet nodig om de jaarlijkse evaluatie af te wachten om een remediëringstraject op te starten. Dit kan op elk moment doorheen het jaar, wanneer er zich ongunstige feiten voordoen die een aanleiding kunnen vormen voor de opstart van een remediëringstraject, of met het oog op een mogelijk ontslag bij een contractueel personeelslid.

  • Stap 4

    Er zijn verschillende manieren om medewerkers te erkennen en te waarderen, bijvoorbeeld:

    • met opleidingen;
    • door uitdagende rollen en taken toe te kennen;
    • met een prestatietoelage (functioneringstoelage of managementtoelage);
    • sinds 1 juni 2024 door een salarisverhoging binnen het salarissysteem volgens evaluatie.

    Er bestaan binnen de Vlaamse overheid 2 salarissystemen.

      • Salarissysteem op basis van anciënniteit

        Dit is een uitdovend salarissysteem. Het blijft enkel bestaan voor medewerkers die vóór 1 juni 2024 in dienst waren en die niet overstappen naar het salarissysteem op basis van evaluatie, vrijwillig of door bevordering.

        In dit systeem:

        • Maken medewerkers periodiek een salarissprong.
        • Is een prestatietoelage de enige manier om extra geldelijke waardering te ontvangen.
      • Salarissysteem op basis van evaluatie

        Sinds 1 juni 2024 geldt dit systeem voor:

        • nieuwe medewerkers binnen de Vlaamse overheid;
        • medewerkers die bevorderen naar een hoger niveau, graad of rang.

        Medewerkers in het salarissysteem op basis van anciënniteit kunnen jaarlijks op 3 overstapmomenten vrijwillig kiezen om over te stappen naar salarissysteem op basis van evaluatie.

        Hoe werkt het?

        In dit systeem stijgt het salaris via salaristrappen. Hoeveel trappen een medewerker jaarlijks stijgt, hangt af van de resultaten van de jaarlijkse evaluatie. De loonsverhoging gebeurt in dit systeem met trappen. De jaarlijkse stijging in het aantal trappen is gekoppeld aan de jaarlijkse evaluatie.

        Wie verloond wordt volgens dit systeem, kan bovendien ook nog in aanmerking komen voor een prestatietoelage.

        Goed om te weten

        In de Vlimpers Rapportenshop > map ’05.Personeelsbewegingen’ vind je het rapport ‘Aanvraag vrijwillige salarisoverstap’. Dit rapport is beschikbaar voor HR-medewerkers en geeft weer wie tijdens de aanvraagperiode vrijwillig heeft beslist om over te stappen. Dit rapport bevat dus niet de medewerkers die overstappen naar aanleiding van een personeelsbeweging.

        In de map ’01. Algemene personeelsinformatie’ > Rapport ‘Personeelslijst’ kan je de medewerkers terugvinden die zich momenteel in het nieuwe salarissysteem bevinden.

        Beslissing over de salarisevolutie

        Het managementorgaan (bijvoorbeeld het directiecomité of de directieraad) beslist op basis van de evaluatiebeslissing over de salarisevolutie in trappen. Daarbij wordt ook het advies van de leidinggevende mee in rekening gebracht. Dit advies moet samen met de evaluatie worden geformuleerd.

        De beslissing over de salarisevolutie kan 3 vormen aannemen:

        • Trap 0: de medewerker presteert ‘onder verwachtingen’. Het salaris blijft hetzelfde en gaat geen trap vooruit.
          • Deze beslissing kan samengaan met een evaluatiebeslissing ‘voldoende’, bijvoorbeeld wanneer de prestaties net aanvaardbaar zijn. Dat is vergelijkbaar met de loopbaanvertraging voor statutaire medewerkers in het salarissysteem volgens anciënniteit.
          • Bij een evaluatie ‘onvoldoende’ wordt altijd trap 0 toegekend.
        • Trap 1: de medewerker presteert ‘volgens verwachtingen’. Het salaris stijgt met 1 trap.
        • Trap 2: de medewerker presteert ‘boven verwachtingen’. Het salaris stijgt met 2 trappen.

    Tijdlijn evaluatiecyclus

    • Stap 01/12
      • Medewerkers en evaluatoren werken hun doelstellingen bij voor het lopende evaluatiejaar.
      • AgO zet de evaluatietaken klaar tegen 2 december.
      • AgO verwittigt via e-mail de gebruikers van de module PLOEG dat de evaluatietaken beschikbaar zijn.
    • Stap 31/03

      Tussen 1 december en 31 maart vinden de volgende stappen plaats:

      • De medewerker vult de zelfevaluatie in.
      • Het jaarlijks evaluatiegesprek vindt plaats.
      • Evaluatiebeslissing: de evaluator voltooit de evaluatie en ondertekent samen met de tweede evaluator.
      • De evaluatoren geven advies over de salaristrap.

      Uiterlijk 31 maart krijgen alle medewerkers een ondertekend verslag van het evaluatiegesprek en een bijhorende evaluatiebeslissing.

    • Stap 04/04
      • Dit rapport heeft betrekking op de personeelsleden die zich op 1 januari in het salarissysteem op basis van evaluatie bevinden, en kan je helpen om de bespreking op het managementorgaan voor te bereiden. Je vindt het begin april terug in de rapportenshop onder de rubriek ‘Prestatiemanagement’ > ‘Salarisbeslissing’.

      • Het maakt een onderscheid tussen personeelsleden die:

        • minstens 63 dagen gepresteerd hebben en bijgevolg een evaluatie en een beslissing over de salarisevolutie moeten krijgen.

        • minder dan 63 dagen gepresteerd hebben en bijgevolg niet geëvalueerd zijn, maar toch recht hebben op 1 salaristrap. In dat geval legt de regelgeving de uitkomst vast. Het rapport geeft automatisch de uitkomst weer.

        • minder dan 63 dagen gepresteerd hebben, niet geëvalueerd kunnen worden en evenmin recht hebben op een salaristrap. In dat geval legt de regelgeving de uitkomst vast. Het rapport geeft automatisch de uitkomst weer.

        • geen evaluatie kregen, maar daar wel recht op hebben. In dat geval voorziet het rapport een trap 1, die niet meer kan worden aangepast.

      Goed om te weten
      • Voor entiteiten die gebruik maken van de module PLOEG bevat het rapport een voorstel van beslissing (0, 1 of 2) op advies van de evaluatoren. Bij een evaluatiebeslissing ‘onvoldoende’ wordt automatisch de bijhorende beslissing 0, ‘onder verwachtingen’, ingevuld. Dan is er ook geen andere beslissing mogelijk.

      • Als jouw entiteit geen gebruik maakt van de module PLOEG zal het rapport voor alle medewerkers standaard de beslissing ‘volgens verwachtingen’ adviseren.

      • Bespreek de beslissingen op het managementorgaan.

      • Registreer vervolgens de afwijkende beslissingen ‘onder of boven verwachtingen’ voor de personeelsleden met een evaluatie ‘voldoende’ in het rapport ‘Registratie salarisbeslissing’.

      • Noteer de motivatie voor de afwijkende beslissingen in het formulier ‘Motivatie beslissing salarisevolutie’. Het ingevulde formulier is bestemd voor het individueel elektronisch personeelsdossier.

    • Stap 04/05
      • Dit rapport verstrekt dezelfde informatie als het 1ste rapport, maar heeft betrekking op personeelsleden die van 2 januari tot en met 1 mei doorgestroomd zijn naar het salarissysteem op basis van evaluatie. Je vindt het begin mei terug in de rapportenshop onder de rubriek ‘Prestatiemanagement’ > ‘Salarisbeslissing’.

      • Voor deze groep personeelsleden kunnen leidinggevenden tijdens de evaluatieperiode geen advies uitbrengen via de module PLOEG. Iedereen met een evaluatie ‘voldoende’ krijgt bijgevolg het standaardadvies ‘volgens verwachtingen’.

      • Je volgt verder dezelfde werkwijze als bij het 1ste rapport, zoals hierboven beschreven.

    • Stap 15/05
      • Tussen 15 april en 15 mei neemt het managementorgaan een beslissing over de salarisevolutie voor de medewerkers die een evaluatiebeslissing gekregen hebben.
      • Bezorg de beslissing over de salarisevolutie met motivering vóór 15 mei aan de medewerkers. Gebruik daarvoor het sjabloon ‘Communicatie beslissing salarisevolutie’. De manier waarop hangt af van de beslissing:
        • een beslissing ‘volgens verwachtingen’: het volstaat om deze medewerkers een e-mail te sturen met de mededeling dat ze ‘goed en volgens verwachtingen gepresteerd hebben’.

        • een beslissing ‘onder verwachtingen’: deze beslissing moet je goed motiveren. Bezorg de beslissing tijdig aan de medewerker, liefst via aangetekende verzending, en wijs hen op de mogelijkheid om advies te vragen aan het adviesorgaan. Bij voorkeur volgt daarna een gesprek tussen de medewerker en de leidinggevende en/of HR. Je kan de beslissing over de salarisevolutie onder verwachtingen ook koppelen aan een remediëringstraject.

        • een beslissing ‘boven verwachtingen’: deze beslissing moet je ook duiden, maar dat kan op een minder formele manier. Een aangetekende zending is dus niet nodig. Een gesprek met de leidinggevende kan wel meerwaarde bieden.

          • Let op: maakt de medewerker tussen 1 januari en 31 maart vrijwillig de keuze om vanaf 1 mei over te stappen naar het salarissysteem op basis van evaluatie? Of stapt de medewerker op 1 mei over door een bevordering of personeelsbeweging? In dat geval bezorg je de beslissing pas vóór 1 juli aan het personeelslid.

      • De effectieve uitwerking van deze beslissing gebeurt bij de salarisuitbetaling van juli.
      • Wanneer medewerkers niet akkoord gaan met de beslissing over de salarisevolutie, kunnen zij advies inwinnen bij het adviesorgaan. Lees op deze pagina meer over het recht op tegenspraak.
    • Stap 15/06

      Via het Vlimpers-contactformulier bezorg je:

    • Stap 01/07
      • Vóór 1 juli neemt het managementorgaan een beslissing over de salarisevolutie van de personeelsleden, die vanaf 1 mei volgend op de evaluatieperiode in het salarissysteem op basis van evaluatie zitten, en in aanmerking komen voor een jaarlijkse evaluatie.

    • Stap 01/07
      • De evaluatietaken worden technisch afgesloten op 30 juni.

      • De evaluatiedossiers worden overgedragen naar het elektronisch personeelsdossier.

    • Stap 05/07

      Je volgt dezelfde werkwijze als voor het overmaken van de beslissingen uit het 1ste rapport.

    • Stap 05/07

      Bezorg de informatie voor 5 juli zodat de prestatietoelagen vóór 1 augustus volgend op het evaluatiejaar uitbetaald kunnen worden.

      Deze termijn geldt niet voor de prestatietoelagen gebaseerd op een tussentijdse evaluatie of de prestatietoelagen die losstaan van de jaarlijkse evaluatiecyclus.

    Goed om te weten

    Krijg je te maken met beroepsprocedures? Dan gelden er afwijkende termijnen om een beslissing over de salarisevolutie te nemen. Vraag indien nodig advies aan AgO over de te volgen procedure.

    Recht op tegenspraak

    Gaat een medewerker niet akkoord met de evaluatiebeslissing of de beslissing over de salarisevolutie? Dan heeft die recht op tegenspraak.

    • Statutaire medewerkers kunnen in beroep gaan tegen de evaluatiebeslissing ‘onvoldoende’ of ‘loopbaanvertraging’. Lees daarover meer op de webpagina over de raad van beroep of in de praktische gids beroepsprocedure voor ambtenaren.
    • Medewerkers die een beslissing ‘onder verwachtingen’ over hun salarisevolutie kregen, hebben recht op tegenspraak bij een adviesorgaan op het niveau van de beleidsdomeinen. Het adviesorgaan geeft alleen een advies. Het managementorgaan kan kiezen of het dat al dan niet volgt. Het managementorgaan blijft dus bevoegd voor de definitieve beslissing.
    • Statutaire medewerkers die in beroep gingen tegen de evaluatiebeslissing ‘onvoldoende’ en waarvan de evaluatiebeslissing niet werd omgezet naar een ‘voldoende’, kunnen daarna geen beroep meer instellen bij het adviesorgaan tegen de beslissing ‘onder verwachtingen’ over hun salarisevolutie.
    • Nam het bevoegde managementorgaan voor jouw entiteit een evaluatiebeslissing naar aanleiding van een advies van de raad van beroep? Bezorg de evaluatiebeslissing aan AgO via het Vlimpers-contactformulier. Voeg het formulier ‘Motivatie evaluatiebeslissing na beroep’ toe aan de case.

    Inzage in evaluatiedossiers en evaluatiebeslissingen

    Raadpleging evaluatiedossiers

    In functie van een concrete opdracht kan het nodig zijn om documenten uit het evaluatiedossier van een medewerker te raadplegen. Denk hierbij aan de voorbereiding van een ontslag, een schriftelijke waarschuwing of een beslissing van het managementorgaan van jouw entiteit.

    Je kan voor deze informatie terecht bij de evaluatoren, voor zover zij de evaluatietaken (persoonlijk verbeterplan of jaarlijkse evaluatie) zelf voltooid hebben.

    Kan je niet terecht bij de evaluatoren?

    Dan kan je als HR-businesspartner via het Vlimpers-contactformulier een gemotiveerd verzoek indienen om de documenten van voormalige leidinggevenden op te vragen bij AgO.

    De aanvraag blijft beperkt tot documenten die de voorbije 10 jaar opgemaakt werden. Dit stemt overeen met de maximale periode waarbinnen een ongunstige jaarlijkse evaluatie en/of een remediëring met het oog op mogelijk ontslag juridische gevolgen kan hebben.

    Denk eraan dat het Vlaams personeelsstatuut je geen mandaat geeft om deze informatie autonoom op te vragen als HR-businesspartner. Bijgevolg zal je het akkoord van je lijnmanager moeten toevoegen aan de case. Dit mag een akkoord zijn dat per e-mail bevestigd werd.

    Goed om te weten: je aanvraag is onderhevig aan de basisprincipes van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).

    Stel jezelf daarom de volgende vragen:

    1. Kan ik via de evaluatoren evenwaardige informatie verkrijgen?

    2. Is de opdracht afdoende concreet geformuleerd? En is ze noodzakelijk om tegemoet te komen aan de doelstellingen van mijn werkgever?

    3. Welke informatie volstaat om mijn doelstelling te bereiken?

    4. Hoelang heb ik deze informatie nodig?

    5. Hoe ga ik de documenten achteraf veilig en vertrouwelijk bewaren?

    Door stil te staan bij deze vragen, zorg je er mee voor dat je aanvraag in overeenstemming blijft met de basisprincipes van de AVG-richtlijnen.

    Rapportering over evaluatiebeslissingen

    HR-businesspartners kunnen informatie over (voorgaande) negatieve evaluaties in rapportvorm opvragen voor hun organisatie via het Vlimpers-contactformulier: ‘Negatieve evaluaties’ > soort specialisme ‘Rapportering’ > details ‘Specifiek rapport/ad hoc’. AgO bezorgt de nodige informatie veilig en op maat. Generieke rapporten over voorgaande negatieve evaluaties zijn niet beschikbaar via de AgO Cognos-rapportering omwille van de GDPR-wetgeving.

    Ondersteuning