Hoe verloopt de evaluatie in het basisonderwijs?
Toetsen, evalueren, peilen en screenen
Basis- en secundair onderwijs
Evalueren
Hoe verloopt de evaluatie in het secundair onderwijs?
De vernieuwde versie van de toolkit breed evalueren Nederlands
Het vermoeden van deskundigheid gaat ervan uit dat een klassenraad steeds deskundig handelt bij de beoordeling van vorderingen van een leerling en motivering van beslissingen.
Vlaamse en gevalideerde toetsen (Toetsen voor scholen)
De Vlaamse toetsen zijn digitale toetsen voor Nederlands en wiskunde. Tijdens hun schoolloopbaan leggen leerlingen de toetsen 4 keer af. In 2024 vonden de toetsen voor het eerst plaats in het 4de leerjaar lager en 2de jaar secundair. Sinds 2026 leggen ook leerlingen in het 6de leerjaar lager onderwijs de toetsen af. Vanaf 2027 volgt het 6de jaar secundair onderwijs.
De OVSG-toetsen en Interdiocesane proeven (IDP) zijn toetsen voor leerlingen in het basisonderwijs die geëvalueerd en gevalideerd zijn door een onderzoek.
Taalscreening en starttoetsen
De KOALA-test is een verplichte taalscreening voor leerlingen van 5 jaar in het basisonderwijs. De KOALA-test meet de taalvaardigheid Nederlands.
Met SALTO kan je de taalvaardigheid Nederlands peilen bij de start van het 1ste leerjaar gewoon basisonderwijs.
Met de starttoets Frans schat je het beheersingsniveau Frans van je leerlingen in bij de start in het secundair onderwijs.
Met de gevalideerde starttoets Engels schat je het taalvaardigheidsniveau Engels van je leerlingen in nog voor de start van de lessen Engels op school.
Peilingen en paralleltoetsen
Met peilingen wil de overheid een algemeen beeld krijgen van de kwaliteit van het onderwijs. Uit een peiling blijkt in welke mate de leerlingen de eindtermen of ontwikkelingsdoelen bereiken van een vak, leergebied of van gebiedsoverschrijdende einddoelen.
Niet alle scholen nemen aan een peiling deel. Een steekproef van scholen en leerlingen volstaat.
Deelname aan een peiling heeft geen negatieve gevolgen voor de school, de leerkrachten of de schoolloopbaan van de leerlingen. De anonimiteit is gewaarborgd.
De scholen die aan een peiling deelnemen, ontvangen een overzicht van de resultaten van hun school. De directie en de leraren kunnen die informatie als vertrekpunt voor reflectie en zelfevaluatie gebruiken, maar wel in de juiste context. Het gaat immers om een momentopname.
Enkele vragen die een peilingsonderzoek beantwoordt:
- Hebben de leerlingen bepaalde minimumdoelen of eindtermen bereikt?
- Slagen de leerkrachten erin om de minimumdoelen of eindtermen bij hun leerlingen te realiseren?
- Waarmee hebben leerlingen het moeilijk?
- …
Sinds schooljaar 2023-2024 vervangen de Vlaamse toetsen de jaarlijkse peilingen voor het lager en secundair onderwijs in Vlaanderen.
Internationaal vergelijkende onderzoeken
International Association for the Evaluation of Educational Achievement (IEA):
- Progress in International Reading Literacy Study (PIRLS)
- Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS)
- International Computer and Information Literacy Study (ICILS)
Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO):
Deeltijds kunstonderwijs
Vind alle informatie over hoe de evaluatie verloopt in het deeltijds kunstonderwijs (de academie).
Volwassenenonderwijs
Het centrum voor volwassenenonderwijs (CVO) of centrum voor basiseducatie (CBE) beslist zelf hoe het de cursisten evalueert.
Hoe organiseer je de NT2-test in je centrum voor volwassenenonderwijs of centrum voor basiseducatie?
Hoger onderwijs
Instellingen bepalen zelf hoe ze hun studenten evalueren. Ze nemen dit op in hun examenreglement en in de ECTS-fiches van de opleiding.
Wil je starten met de opleiding geneeskunde, tandheelkunde of diergeneeskunde aan een Vlaamse universiteit? Dan moet je eerst deelnemen aan het toelatingsexamen voor die opleiding. Wie gunstig gerangschikt is, mag starten met de opleiding geneeskunde, tandheelkunde of diergeneeskunde.
Voor sommige bacheloropleidingen moet je eerst een starttoets afleggen. Pas daarna kan je je inschrijven.