Metadata: Bevolking: omvang en groei
Verantwoordelijke entiteit
Vlaamse Statistische Autoriteit
Metadatafiche laatste update
25-06-2026
Databron
Administratieve data van het Rijksregister. Het Rijksregister verzamelt continue deze data. Statbel heeft wettelijke toegang tot het Rijksregister. Zij bezorgen de VSA jaarlijks (rond 15 juni) een extractie voor de ontwikkeling van Vlaamse openbare statistieken.
Statistische populatie
Wettelijke bevolking van België
Statbel rapporteert over de ‘wettelijke bevolking’ (‘legally resident population’) op basis van het Rijkregister van de natuurlijke personen. Standaard geeft deze statistiek de stand weer op 1 januari van het kalenderjaar, zoals kan worden afgeleid uit de inschrijvingen in het bevolkingsregister (Belgen en buitenlanders die gemachtigd zijn tot vestiging op het Belgisch grondgebied) en het vreemdelingenregister (buitenlanders die toegelaten of gemachtigd zijn tot een verblijf van meer dan 3 maanden op het Belgisch grondgebied, hetzij voor bepaalde of onbepaalde duur). Bepaalde categorieën buitenlanders (vb. diplomatiek en consulair personeel) zijn vrijgesteld van inschrijving in de bevolkingsregisters. In sommige gevallen kunnen zij op eigen vraag wel ingeschreven worden. Enkel in dat geval worden zij meegerekend in de bevolkingscijfers.
Het Rijksregister omvat verder ook het wachtregister voor asielzoekers (verzoekers om internationale bescherming) waarin asielzoekers ingeschreven worden door de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) evenals een wachtregister voor EU-burgers in afwachting van woonstcontrole (waarna deze worden ingeschreven in het vreemdelingenregister en worden meegeteld in de bevolkingscijfers). Sinds 1995 worden personen ingeschreven in het wachtregister voor asielzoekers (verzoekers om internationale bescherming) niet meer meegeteld in de bevolkingscijfers van Statbel. Pas nadat asielzoekers worden overgeschreven van het wachtregister voor asielzoekers naar een regulier bevolkingsregister, na erkenning als vluchteling, na toekenning van een statuut subsidiaire bescherming of na verwerving van een verblijfsvergunning om een andere reden, worden zij opgenomen in de bevolkingsstatistieken van Statbel.
Meer informatie over de berekening van de wettelijke bevolking:
https://statbel.fgov.be/sites/default/files/files/documents/bevolking/calcul%20population%20N.pdf
Metadata op de website van Statbel:
Bewerkingen
/
Accuraatheid
Het zijn populatiedata. Er is dus geen steekproeffout. Maar de administratieve data zijn uiteraard niet foutenvrij. Foutieve en/of laattijdige registratie door het Rijksregister komt zeker voor. Een vergelijking van Stand- en Loopgegevens maakt bijvoorbeeld duidelijk dat er jaarlijks een statistische aanpassing nodig is “om de rekening te doen kloppen”. Die aanpassing is doorgaans wel beperkt. Voor 2024 bedroeg de aanpassing 801 personen voor België, op een totaal van bijna 11,7 miljoen inwoners. Dit aantal ziet Statbel als een indicatie van de hoge kwaliteit van de gegevens.
Vergelijkbaarheid
De data zijn vergelijkbaar met de andere regio’s van België. Vergelijking met andere landen is moeilijker omdat Eurostat i.p.v. de “wettelijke bevolking” de “gewoonlijk verblijvende bevolking” rapporteert. De “gewoonlijk verblijvende bevolking” (“usually resident population”), is de bevolking die op het aangegeven territorium (land/regio/gemeente) gewoonlijk verblijf houdt. De ‘gewone verblijfplaats’ slaat meer bepaald op de plaats waar een persoon normaal leeft, ongeacht tijdelijke afwezigheden om reden van recreatie, verloven, bezoeken aan vrienden of bekenden, werkomstandigheden, medische verzorging of religieuze bedevaarten. Worden enkel als gewoonlijke residenten beschouwd: 1) de personen die al langer dan 12 maanden vóór de referentietijd (1 januari van het aangegeven jaar) in de verblijfplaats leven, en 2) degenen die binnen de laatste 12 maanden vóór de referentietijd zijn gearriveerd met de bedoeling om er langer dan een jaar te verblijven (cf. Verordening (EG) nr. 862/2007 van het Europese Parlement en de Raad betreffende communautaire statistieken over migratie en internationale bescherming). Belangrijk in de Europese bepaling is dat ook de asielzoekers worden meegeteld, tenminste voor zolang ze langdurig (>12 maanden) in het ontvangstland verblijven (ingeschreven zijn) of althans de intentie daartoe hebben. In de praktijk hanteren de EU-lidstaten diverse methodes om – bij benadering – te voldoen aan de Europese bepalingen over de “gewoonlijk verblijvende bevolking” en de “internationale migraties”. Vanaf 2011 rapporteert lidstaat België aan Eurostat over de “gewoonlijk verblijvende bevolking” volgens de Europese definitie. Die telt iets meer leden dan de “wettelijke bevolking” (ongeveer 30.000 extra voor België en 10.000 extra voor het Vlaamse Gewest). De Europese statistiek mist de kwaliteit van een gesloten logisch systeem dat kenmerkend is voor de Belgische bevolkingsstatistiek. Die laatste vertoont echter een blinde vlek voor de niet-wettelijke bevolking (asielzoekers, zogenaamde ‘mensen zonder papieren’, transitmigranten, enz.)
Statistiek Vlaanderen zou ook rechtstreeks data kunnen aanvragen bij het Rijksregister. Dat zou (kleine) afwijkingen t.o.v. de wettelijke bevolking als resultaat hebben, o.a. door het Wachtregister (zie hierboven). Een beperking tot de wettelijke bevolking zoals bepaald door Statbel, onze partner in het IIS, ligt voor de hand om potentiële verwarring te vermijden.
Gemeente-indeling en fusies
Voor de volledige periode wordt uitgegaan van de meest recente gemeente-indeling, die van na de gemeentefusies van 01/01/2025. Zo worden er bv. cijfers gegeven voor Pelt voor het jaar 2000 terwijl er in dat jaar eigenlijk nog sprake was van 2 verschillende gemeenten: Neerpelt en Overpelt.
Referenties
Rijksregister: Website
Statbel: Bevolking
Eurostat: Population and social conditions