Inkomen (volgens de nationale rekeningen)

Metadata: Inkomen (volgens de nationale rekeningen)

Contact organisatie entiteit

VSA – Vlaamse Statistische Autoriteit

Metadatafiche laatste update

02/02/2026

Databron

De voornaamste bronnen zijn:

Statistieken woningpark uit de Algemene Volks- en Woningtellingen,
Statistiek begonnen woningen (Statbel), Panel Study on Belgian Households (univ. Antwerpen en Luik),
Gezinsbudgetenquête (Statbel),
Personenbelasting (FOD Financiën),
Administratie Patrimoniumdiensten (FOD Financiën),
Rijksinstituut voor de Sociale Verzekering der Zelfstandigen (RSVZ),
Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ),
Rijksdienst voor Sociale Zekerheid voor Provinciale en Plaatselijke Overheden (RSZPPO),
Het voormalige Nationaal Pensioenfonds voor Mijnwerkers (NPM),
De Hulp- en Voorzorgskas voor Zeevarenden,
FOD Defensie,
FOD Buitenlandse Zaken,
de Europese Commissie,
de NAVO,
Algemeen Verslag over de Sociale Zekerheid (wettelijke sociale bijdragen),
verzekeringsondernemingen en pensioenfondsen (vrijwillige bijdragen),
Fondsen voor Bestaanszekerheid,
EG-Arbeidskostenenquête (Statbel),
De Federale Pensioendienst,
rapporteringssysteem van kredietinstellingen aan de Nationale Bank van België,
ESR-overheidsrekeningen,
NBB-enquête naar interesten bij een aantal representatieve kredietinstellingen,
de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten, jaarrekeningen van ondernemingen,
Vlaams Zorgfonds,
Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening,
Rijksinstituut voor Ziekte-, en Invaliditeitsverzekering (RIZIV),
Fonds Sluiting Ondernemingen (FSO),
Rijsdienst voor Kinderbijslag voor werknemers (RKW),
Rampenfonds,
Dienst Inschrijving van voertuigen

De gegevens worden betrokken van het Instituut voor de Nationale Rekeningen (INR), via de website:

Stat Data Explorer(opent in nieuw venster)

Inkomensrekeningen van de huishoudens:

Stat Data Explorer • Inkomensrekeningen van de huishoudens(opent in nieuw venster)

De gegevens worden jaarlijks verzameld.

Statistische populatie

De institutionele sector “huishoudens”. Daartoe behoren personen die, in hun hoedanigheid van consument, hun inkomen geheel of gedeeltelijk samenvoegen met het oog op het gezamenlijk verbruiken van voornamelijk voeding en huisvesting. Zij verkrijgen hun inkomen uit:

- beloning voor arbeid;

- vermogen;

- socialezekerheidsuitkeringen of overheidstoelagen;

- een activiteit die zij als zelfstandige uitoefenen, met inbegrip van die van de meehelpende echtgeno(o)t€.

Het gaat huishoudens die wonen op het grondgebied van een land of regio, ongeacht waar ze hun inkomen verdienen.

Het referentiegebied wordt gevormd door de huishoudens die wonen op het grondgebied van het Vlaamse Gewest. Er worden ook data verzameld voor de overige Belgische gewesten en de EU en lidstaten van de EU.

De referentieperiode is het kalenderjaar.

Variabelen

Het primair inkomen is de som van:

de lonen

het exploitatie-overschot

het gemengd inkomen

netto inkomen uit vermogen.

Lonen: in de nationale rekeningen worden lonen samengesteld uit 3 componenten:

de lonen: omvatten de bruto-bezoldigingen aan de RSZ onderworpen, voor geleverde arbeid, met inbegrip van toeslagen, productiviteitspremies, vergoedingen voor het woon-werkverkeer, betaalde vakantie, voordelen in natura en sociale premies ten laste van de werknemers.

de werkelijke sociale premies ten laste van werkgevers: omvatten de wettelijke en vrijwillige premies die werkgevers betalen aan sociale zekerheidsinstellingen.

de toegerekende sociale premies ten laste van werkgevers: omvatten uitbetalingen in het kader van ziekte, ongeval of zwangerschap en pensioenen betaald door de overheid en door ondernemingen die die fondsen zelf beheren.

Exploitatieoverschot van huishoudens omvat:

de toegerekende huur (het fictief huurinkomen voor eigenaars van de woning die ze zelf bewonen en van de niet-verhuurde tweede verblijven)

de reële huur behaald uit de verhuur van gebouwen

de waarde van door huishoudens zelfgeproduceerde goederen voor eigen verbruik (land- en tuinbouwproducten).

Het gemengd inkomen: bevat het inkomen uit beroepsactiviteiten van zelfstandigen (inclusief van de meehelpende leden van het gezin) dat niet kan worden onderscheiden van de als ondernemer gemaakte winst.

Netto-inkomen uit vermogen: verschil tussen ontvangen en betaalde rentes, winstuitkeringen.

De elementen van de secundaire inkomensverdeling zijn:

de netto sociale uitkeringen

de netto overige inkomensoverdrachten

de belastingen.

Netto sociale uitkeringen: uitkeringen minus bijdragen voor sociale zekerheid, overige sociale verzekeringen (groepsverzekeringen) en sociale voorzieningen in geld (leefloon).

Netto overige inkomensoverdrachten: uitkeringen in verband met schade, prijzengelden, stakingsgelden minus schadeverzekeringspremies, boetes.

Belastingen: op looninkomen, activiteiten van zelfstandigen, bezit van vermogen, auto’s.

Bij de statistiek van het beschikbaar inkomen per inwoner gaat het om reële inkomens, wat wil zeggen dat rekening gehouden wordt met de inflatie. Dat gebeurt door de bedragen uit te drukken in prijzen van het meest recente jaar waarvoor gegevens beschikbaar zijn.

Voor de internationale vergelijking is het beschikbaar inkomen per inwoner uitgedrukt in euro koopkrachtstandaard, waarbij gecorrigeerd wordt voor bestaande prijsverschillen voor dezelfde goederen en diensten tussen landen.

Voor de bevolking geldt de Eurostat-definitie (dus ook van toepassing op de Belgische gewesten hier): de bevolking omvat alle personen die de nationaliteit van het land hebben of vreemdelingen, die permanent verblijven op het grondgebied van het land, zelfs als ze tijdelijk afwezig zijn. Iemand die verblijft of plant te verblijven voor ten minste 1 jaar wordt beschouwd als verblijvend. Bij conventie worden buitenlandse studenten en strijdkrachten uitgesloten.

Bij de Europese definitie worden dus ook asielzoekers meegeteld als zij meer dan 1 jaar in het ontvangstland verblijven of de intentie hebben daartoe.

De meeteenheid is de euro.

Classificatiesystemen:

Indeling van de distributieve transacties in het ESR 2020:

Lonen, belastingen, subsidies, inkomsten uit vermogen, belastingen, sociale bijdragen en ontvangsten, andere transferten.

Zie: European system of accounts. ESA 2010 (europa.eu)(opent in nieuw venster)

Indeling herverdelende transacties: Blz. 87-118.

NUTS1-classificatie voor de Belgische gewesten.

Bewerkingen

De gegevens op nationaal vlak worden grotendeels samengesteld op basis van de bronnen beschreven in S.18.1. Voor de regionalisatie is niet alle bronnenmateriaal beschikbaar op regionaal niveau en dienen dan vooral fiscale en demografische gegevens als verdeelsleutel.

Accuraatheid

De statistieken over de nationale inkomens worden gecompileerd op basis van beschikbaar bronnenmateriaal voor België. Dit is niet steeds beschikbaar op regionaal niveau waar een regionale verdeling soms dient te gebeuren op basis van fiscale, demografische of andere gegevens.

Vergelijkbaarheid

Door de opmaak volgens het ESR 2010 zijn de gegevens voor de Belgische gewesten nationaal en internationaal vergelijkbaar.

Bij de methodologische herziening van 2019 wijzigde de regionale verdeling van de door huishoudens betaalde rente op hypothecaire leningen (t.e.m. 2016 regionaal verdeeld volgens informatie over de aftrekbare interesten volgens de belastingsaangiften / Vanaf 2017 volgens gegevens per arrondissement rechtstreeks opgevraagd bij een representatief staal van kredietinstellingen). Dit zorgt voor een breuk in de reeks.

Bij de benchmarkherziening van 2024 werden de lonen betaald aan grensarbeiders gecheckt aan berekeningen van buitenlandse statistische instituten.