Bosvitaliteitsindex

In 2025 was 20,3% van de bosbomen in het bosvitaliteitsmeetnet beschadigd. Dat blijkt uit resultaten van de bosvitaliteitsinventaris (open definitie) die de vitaliteit of kwaliteit van de bossen in het Vlaamse Gewest opvolgt.

Het aandeel beschadigde bomen is hoger bij loofbomen (21,4%) dan bij naaldbomen (18,8%). Het aandeel beschadigde bomen is bij zomereik (23,5%) en vooral bij de Corsicaanse den (40,8%) hoger dan gemiddeld.

In vergelijking met 2024 daalde het aandeel beschadigde bomen met 1,4 procentpunt, vooral door een verbeterde gezondheidstoestand bij beuk en zomereik. Bij andere loofboomsoorten en de naaldboomsoorten waren er in 2025 meer beschadigde bomen dan in 2024.

Op langere termijn vertoont de bosgezondheid een wisselend verloop. Tot 1995 steeg het aandeel beschadigde bosbomen in de Vlaamse bosvitaliteitsinventaris. Tussen 2000 en 2008 was er sprake van een verbetering. Vanaf 2009 nam het aandeel beschadigde bomen weer geleidelijk toe. Tussen 2012 en 2016 werd een afname waargenomen maar na 2016 steeg het aandeel beschadigde bosbomen bijna jaarlijks tot 2020. In 2021 was er een kortstondige verbetering van de algemene toestand. Na een toename in 2022 volgde opnieuw een afname, waardoor het aandeel beschadigde bomen in 2025 ongeveer op het niveau van 2021 lag.

Een veelheid aan factoren beïnvloedt de bosgezondheid: onder meer atmosferische deposities, klimaatwijziging, bosbeheer en natuurlijke factoren zoals insecten en schimmels. Bij beuk wordt de variabiliteit van het bladverlies ook bepaald door de mastjaren. Een mastjaar is een jaar met hoge zaadproductie. Doorgaans gaat dit gepaard met een verminderde bladbezetting.

De weersomstandigheden waren in 2025 droog maar de schade door het droge weer bleef in het meetnet beperkt. Er was ook weinig of geen stormschade.

In 2024 werd 31,9% van de bomen in 27 Europese landen (niet enkel EU-landen) als beschadigd beschouwd. Het aandeel beschadigde bomen was het hoogst bij eik (zomereik/wintereik). Bij de naaldboomsoorten haalde fijnspar de hoogste score.
De langetermijntrends van het blad- of naaldverlies zijn in Europa toenemend. Dat betekent dat de gezondheidstoestand van de bossen tussen 2005 en 2024 verslechterd is. Het aandeel beschadigde bomen in de Europese landen ligt al jaren hoger dan het Vlaamse cijfer (22,4% in 2024). Cijfers van 2025 zijn voor de Europese landen nog niet beschikbaar.

Het vergelijken van cijfers tussen regio’s en landen moet wel met de nodige voorzichtigheid gebeuren. De boomsoortensamenstelling verschilt van land tot land en er zijn ook verschillen qua bodemeigenschappen en hoogteligging.