Oppervlakte effectief natuurbeheer

In 2025 lag de totale oppervlakte met effectief natuurbeheer in het Vlaamse Gewest op 115.343 hectare (ha). Dat is een toename met 1.077 ha in vergelijking met 2024. Tussen 2011 en 2025 nam de oppervlakte met effectief natuurbeheer toe met 52.404 ha. De oppervlakte met effectief natuurbeheer (open definitie) omvat gebieden met een reservaatstatuut of gebieden waarvoor een goedgekeurd uitgebreid beheerplan bestaat.

Vanaf 2018 worden de verschillende types beheerplannen geïntegreerd tot één nieuw type: het natuurbeheerplan.

Dat natuurbeheerplan onderscheidt 4 ambitieniveaus. In terreinen van type 1 staat het behoud van de aanwezige natuurkwaliteit centraal. Omdat dit type geen specifiek natuurstreefbeeld heeft, wordt deze categorie niet opgenomen in de cijfers over oppervlakte met effectief natuurbeheer. In terreinen van het type 2, 3 en 4 wordt een hogere natuurkwaliteit nagestreefd. Deze categorieën zijn wel opgenomen in de cijfers.

Aanvragen voor nieuwe gebieden of voor hernieuwing van afgelopen erkenningen en bosbeheerplannen ingediend na 27 oktober 2017, worden stelselmatig omgezet naar het nieuwe type natuurbeheerplan. Dat maakt dat er sinds 2024 geen gebieden met het statuut van Vlaams natuurreservaat, natuurdomein met een goedgekeurd beheerplan, erkend natuurreservaat of bosreservaat meer zijn.

In 2025 nam de oppervlakte met effectief natuurbeheer toe bij de gebieden met een natuurbeheerplan type 4 (+808 ha), type 3 (+622 ha) en type 2 (+421 ha).

De oppervlakte van natuur onder protocol (militaire domeinen en waterlopen 1ste categorie) (-54 ha), bos in eigendom van derden met uitgebreid bosbeheerplan (-665 ha) en park van derden met goedgekeurd beheerplan (-55 ha) nam af in 2025. Die hangt grotendeels samen met de omzetting van deze categorieën naar de nieuwe natuurbeheerplannen type 2, 3 en 4.