Metadata: Oppervlakte effectief natuurbeheer
Verantwoordelijke entiteit
Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO)
Metadatafiche laatste update
09/03/2026
Databron
Het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) houdt data bij over goedgekeurde beheerplannen en aanwijzings- of erkenningsbesluiten. De goedgekeurde natuurbeheerplannen worden continu bijgehouden in de Asbet-natuurbeheerplannenlaag bij ANB. Eénmaal per maand wordt deze laag ook geüpdatet op geopunt. Ieder jaar op het einde van het jaar wordt daar de indicator ‘oppervlakte effectief natuurbeheer’ uit gehaald.
Statistische populatie
De statistiek verwijst naar de volledige oppervlakte met effectief natuurbeheer in het Vlaams Gewest.
Variabelen
De volledige oppervlakte met effectief natuurbeheer is de som van de oppervlakte van
- de Vlaamse natuur- en bosreservaten,
- de natuurdomeinen met een goedgekeurd beheerplan,
- de erkende natuur- en bosreservaten,
- gebieden onder protocol (militair domein en waterlopen 1ste categorie),
- de domeinbossen en bossen in eigendom van derden met een goedgekeurd beheerplan conform de criteria geïntegreerd natuurbeheer,
- de parken in eigendom van de Vlaamse overheid of van derden met een goedgekeurd beheerplan conform de principes van harmonisch park- en groenbeheer,
- en de gebieden met natuurbeheerplannen van het type 2, 3 of 4.
De oppervlakte met effectief natuurbeheer wordt weergegeven in hectare. Voor de laatste 2 jaren wordt de statistiek uitgesplitst naar de verschillende categorieën.
Bewerkingen
/
Accuraatheid
De berekende GIS-oppervlakte kan soms licht afwijken van de kadastrale oppervlakte.
Vergelijkbaarheid
Vanaf 2018 worden de verschillende types beheerplannen geïntegreerd tot 1 nieuw type: het natuurbeheerplan (Besluit Vlaamse Regering van 14 juli 2017). Daarin worden 4 ambitieniveaus onderscheiden. In terreinen van type 1 staat het behoud van de aanwezige natuurkwaliteit voorop. Omdat hier geen specifiek natuurstreefbeeld tot doel gesteld wordt, is deze categorie niet opgenomen in hier opgenomen cijfers. In terreinen van het type 2, 3 en 4 wordt een hogere natuurkwaliteit nagestreefd. Bij type 2 stelt de beheerder over minstens 25% van de oppervlakte van het terrein het realiseren van één of meerdere natuurstreefbeelden tot doel. Bij types 3 en 4 geldt dit voor de volledige oppervlakte. Type 4 staat daarbij synoniem voor ‘natuurreservaat’. Hier geldt bijkomend een erfdienstbaarheid van duurzaam gebruik en langdurig beheer van het terrein als natuurreservaat.
Aanvragen voor nieuwe gebieden of hernieuwing van afgelopen erkenningen en bosbeheerplannen ingediend na 27 oktober 2017, worden stelselmatig omgezet naar het nieuwe type natuurbeheerplan. Dit maakt dat er eind 2024 geen gebieden met het statuut van Vlaamse natuurreservaat, natuurdomein met een goedgekeurd beheerplan, erkend natuurreservaat of bosreservaat meer zijn.
De statistiek kan niet vergeleken worden met een gelijkaardige indicator voor Brussel of Wallonië. De gewesten zijn bevoegd voor natuur en hebben elk hun eigen wetgeving hierrond en dus ook hun eigen beschermingsstatuten.
Referenties
Instituut natuur- en bosonderzoek (INBO): Oppervlakte met effectief natuurbeheer