Metadata: Vroegtijdige schoolverlaters (op basis van administratieve data)

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming

11-02-2026

De cijfers over vroegtijdig schoolverlaten zijn gebaseerd op administratieve data uit de databanken van het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming. De data worden per schooljaar verzameld.

De populatie bestaat uit een VSV-eventcohorte per schooljaar. Leerlingen in het Vlaams secundair onderwijs worden opgevolgd en éénmalig gevlagd. Een leerling krijgt een vlag in het schooljaar waarin het event zich voordoet:

• ofwel wanneer de leerling het onderwijs ongekwalificeerd verlaat terwijl hij of zij niet langer leerplichtig is (zie kwalificatiecriterium hieronder),
• ofwel wanneer de leerling zich kwalificeert.

Vroegtijdige schoolverlater: een jongere die niet meer leerplichtig is en die een regulier kwalificerend traject van het Vlaams secundair onderwijs verlaat zonder de kwalificatie te behalen.

Als kwalificatiecriterium geldt:

• Een diploma secundair onderwijs (vanaf de modernisering: onderwijskwalificatie niveau 3 of 4)
• Een studiegetuigschrift van het 2de leerjaar van de 3de graad van het beroepssecundair onderwijs (bso) (uitgereikt tot en met 2023-2024 in het voltijds gewoon secundair onderwijs)
• Een eindgetuigschrift behaald in het deeltijds beroepssecundair onderwijs (dbso) (uitgereikt tot en met 2024-2025)
• Een certificaat behaald in de leertijd (Syntra) (uitgereikt tot en met 2024-2025)
• Een getuigschrift behaald in de opleidingsvorm 3 (OV3) van het buitengewoon secundair onderwijs (buso)
• Een certificaat behaald in het modulair stelsel van het bso, het dbso en buso OV3 (uitgereikt tot en met 2024-2025).
• Onderwijskwalificaties en beroepskwalificaties niveau 2 (ok2 en bk2). Deze kwalificaties worden uitgereikt in duaal leren vanaf 2022-2023, maar pas meegenomen in de VSV telling van 2023-2024.

De uitrol van de modernisering verloopt progressief vanaf 1 september 2019 (1^ste leerjaar) tot 1 september 2025 (7^de leerjaar).

Leerlingen in alternatief kwalificerende trajecten (opleidingsvorm 1 (OV1) en opleidingsvorm 2 (OV2) van het buitengewoon onderwijs) kunnen het kwalificatiecriterium niet behalen en worden niet als een vroegtijdige schoolverlater beschouwd. Jongeren die zonder kwalificatie het onderwijs verlaten vanuit een Individueel Aangepast Curriculum (IAC) worden evenmin meegerekend.

Als leeftijdscriterium gelden de leeftijden tussen 18 en 25 jaar. Jongeren die zich op vroegere leeftijd kwalificeren worden eveneens meegenomen in deze statistiek.

% VSV in schooljaar X = aantal VSVaantal VSV+aantal gekwalificeerde lln*100

De leerlingen die het onderwijs vroegtijdig verlaten in schooljaar X waren nog ingeschreven op 1 februari van schooljaar X maar niet langer op 1 februari van schooljaar X+1.

Uitstroompositie

De uitstoompositie verwijst naar de onderwijsvorm of onderwijspositie waaruit een vroegtijdige schoolverlater het secundair onderwijs verlaat of waarin de gekwalificeerde schoolverlater een kwalificatie behaalt.

Noot bij uitstroompositie binnen het stelsel leren en werken (uitdovend):

Deeltijds beroepssecundair onderwijs en Syntra leertijd zijn volledig uitgedoofd vanaf het schooljaar 2025-2026 als gevolg van de omzetting naar duaal leren.

De cijfers over uitstroompositie deeltijds beroepssecundair onderwijs en Syntra leertijd sluiten bijgevolg de leerlingen duaal leren uit. De leerlingen duaal leren zijn opgenomen in de cijfers voor voltijds secundair onderwijs.

Wijziging in de telmethode duaal onderwijs

Duaal leren kan worden aangeboden in scholen voltijds gewoon secundair onderwijs, scholen buitengewoon secundair onderwijs opleidingsvorm 3 en 4, CDO en Syntra-campussen en is steeds voltijds onderwijs ongeacht de aanbieder.

In oudere publicaties over vroegtijdig schoolverlaten (tot en met de publicatie in februari 2025) werden de leerlingen in duale opleidingen aan de CDO bij het Deeltijds Beroepsonderwijs gerekend en werden de leerlingen in duale opleidingen op een Syntra-campus bij de Syntra leertijd gerekend. Intussen zijn de cijfers voor voltijds gewoon secundair onderwijs inclusief de leerlingen duaal leren in CDO en Syntra-campussen. Deze nieuwe telmethode werd toegepast met terugwerkende kracht vanaf het schooljaar dat het stelsel van duaal leren werd geïntroduceerd (schooljaar 2016-2017).

Duaal leren en aanloopfase

Bij duaal leren verwerft een leerling vaardigheden op de werkvloer én in een school, centrum voor deeltijds onderwijs of Syntra-lesplaats.

Voor leerlingen die wel bereid zijn om te leren op een werkplek maar er nog niet klaar voor zijn, is de aanloopfase uitgewerkt. Hierin kunnen ze op hun eigen tempo voorbereid worden op een instap in duaal leren.

Schoolse achterstand: verwijst naar het aantal leerjaren vertraging dat een leerling oploopt ten aanzien van het leerjaar waarin hij zich zou bevinden als hij normaal zou vorderen. Schoolse achterstand is niet noodzakelijk een gevolg van zittenblijven, maar kan ook veroorzaakt worden door een verlate instap in het lager en/of secundair onderwijs.

Schoolse achterstand wordt berekend op basis van een vergelijking tussen het leerjaar waarin de leerling is ingeschreven en het leerjaar waarin de leerling op grond van geboortejaar en bij normale studievordering ingeschreven zou moeten zijn.

Het deeltijds onderwijs (Syntra-leertijd en dbso), het modulair onderwijs, en de buso-opleidingen die niet onder het jaarklassensysteem vallen, worden niet opgenomen in cijfers naar schoolse achterstand.

Gezinstaal of thuistaal: is gebaseerd op de informatie over de taal die de leerling spreekt met 3 gezinsleden, met name de moeder, de vader en de broers en zussen (worden als 1 gezinslid beschouwd). De variabele bestaat uit 3 categorieën:

• Spreekt uitsluitend Nederlands met alle gezinsleden.
• Spreekt Nederlands met minstens 1 gezinslid.
• Spreekt met niemand Nederlands.

Opleidingsniveau van de moeder: is gebaseerd op het diploma van de moeder, onderverdeeld naar de volgende categorieën:

• geen lager onderwijs
• lager onderwijs
• lager secundair onderwijs
• hoger secundair onderwijs
• hoger onderwijs.

De dimensies ‘gezinstaal’ en ‘opleidingsniveau van de moeder’ zijn niet beschikbaar voor de meeste leerlingen uit het buitengewoon onderwijs en voor leerlingen in de Syntra-leertijd.

Voor meer uitleg bij de variabelen zie https://data-onderwijs.vlaanderen.be/documenten/bestanden/leeswijzer-vroegtijdig-schoolverlaten-Vlaams-secundair-onderwijs.pdf(PDF bestand opent in nieuw venster).

Het percentage vroegtijdige schoolverlaters wordt berekend op de leerlingen in de regulier kwalificerende trajecten en is het resultaat van de verhouding tussen vroegtijdige schoolverlaters (teller) en de som van vroegtijdige schoolverlaters en gekwalificeerden (noemer).

De cijfers over vroegtijdig schoolverlaten secundair onderwijs zijn gebaseerd op administratieve data uit de databanken van het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming. Dat wil zeggen op data die alle leerlingen uit het Vlaams onderwijs omvatten. De cijfers zijn in principe vrij volledig en nauwkeurig, maar foutieve registraties kunnen wel aanleiding geven tot een foutenmarge. De gegevens over de leerlingen in de Syntra-leertijd bevatten mogelijk een grotere foutenmarge.

De onderwijskwalificaties en beroepskwalificaties niveau 2 (ok2 en bk2) worden uitgereikt in duaal leren vanaf 2022-2023, maar pas meegenomen in de VSV telling van 2023-2024. Dit leidt tot een lichte overschatting van het aantal vroegtijdig schoolverlaters in 2022-2023.

De cijfers zijn beschikbaar op niveau Vlaamse Gemeenschap (Vlaams Gewest + Nederlandstalig onderwijs in Brussels Hoofdstedelijk Gewest), (Vlaamse) provincies en gemeenten.

Wijzigingen in de bepaling van vroegtijdig schoolverlaten vanaf schooljaar 2020-2021 (breuk in de tijdreeks):

• Vanaf schooljaar 2020-2021 werd de identificatie van leerlingen geoptimaliseerd waardoor loopbanen correcter samengesteld worden en er minder fouten zitten in de berekening van het aantal vroegtijdig schoolverlaters.
• Voor dbso werden vroegtijdige schoolverlaters uit de onthaalklas (onthaalonderwijs) voor anderstalige nieuwkomers (okan) niet opgenomen in de cijfers tot en met schooljaar 2019-2020, vanaf 2020-2021 worden zij wel meegenomen in de cijfers.

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming: Dataloep(opent in nieuw venster)

Vroegtijdige schoolverlaters (op basis van administratieve data)