Fiscale autonomie belastingen Vlaamse overheid

De eigen belastingen van het Vlaamse Gewest waren in 2025 goed voor 18,2 miljard euro. Dat is 3,3% meer dan in 2024 (in lopende prijzen). Het gaat om de gewestbelastingen en vanaf 2015 ook om de gewestelijke opcentiemen op de personenbelasting.

De totale ontvangsten van de Vlaamse overheid lagen in 2025 op 60,7 miljard euro. De eigen belastingen maakten daarvan 30,0% uit. Dat aandeel geeft de fiscale autonomie van de Vlaamse overheid weer.

Tussen 2009 en 2025 nam de fiscale autonomie toe van 18% tot 30%. In 2015 was er een duidelijke sprong. Door de 6de staatshervorming konden de gewesten vanaf dat jaar opcentiemen heffen op de personenbelasting. Tegelijk verlaagde de federale overheid het tarief van de personenbelasting met ongeveer 25%. De gewestelijke opcentiemen zijn een percentage van de federaal gebleven personenbelasting. Die ontvangsten vloeien rechtstreeks naar de Vlaamse begroting. De gewesten kunnen de tarieven per belastingschijf laten variëren. Het Vlaamse Gewest past 1 tarief toe: tot en met 2017 bedroegen de opcentiemen 35,117%. Sinds 2018 bedraagt het tarief 33,257%.

Dat leverde in 2025 10,3 miljard euro bruto opcentiemen op aan het Vlaamse Gewest. Dat is 2,5% meer dan in 2024.

De bruto-opcentiemen bestaan uit netto-opcentiemen en fiscale uitgaven. Fiscale uitgaven zijn minderontvangsten door fiscale tegemoetkomingen. Ze worden als fiscale uitgave beschouwd wanneer wanneer dezelfde doelstelling ook via een rechtstreekse subsidie kan worden bereikt. De belangrijkste fiscale uitgave is de woonbonus. Deze fiscale uitgaven worden geleidelijk afgebouwd.

De gewestbelastingen bedroegen in 2025 7,9 miljard euro. Gewestbelastingen vormen na de gewestelijke opcentiemen het belangrijkste deel van de eigen belastingen van het Vlaamse Gewest. In 2025 stegen de opbrengsten uit gewestbelastingen met 4,4%.

De belangrijkste gewestbelasting is het verkoop- en verdeelrecht. Die was in 2025 goed voor 34% van de totale gewestbelastingen. Daarna volgden de erfbelasting (23%) en de verkeersbelasting (15%). Die 3 belastingen namen in 2025 samen 72% van de belastingopbrengsten van het Vlaamse Gewest voor hun rekening.