Ruimtebeslag

In 2025 bedroeg het ruimtebeslag in het Vlaamse Gewest 445.660 hectare (ha). Dat komt overeen met 32,7% van het grondgebied van het Vlaamse Gewest. Ruimtebeslag omvat het aandeel van de ruimte dat is ingenomen door onder meer huisvesting, industrie en handel, transportinfrastructuur en recreatie. Tussen 2013 en 2025 is het ruimtebeslag toegenomen met iets meer dan 19.000 ha, wat overeenkomt met een toename van 31,3% naar 32,7% van het grondgebied.

Huisvesting (huizen en tuinen) nam in 2025 met ruim 39,5% het grootste aandeel van het totale ruimtebeslag in. Wegen en spoorwegen namen bijna 19% in. Terreinen voor diensten en voor industriële en commerciële doelen (bedrijventerreinen en handelsruimten, inclusief parkings en groen op de percelen) waren goed voor ongeveer 15% van het ruimtebeslag. Iets meer dan 9% bestond uit terreinen met recreatieve doeleinden, zoals parken, sportterreinen en recreatiedomeinen.

Verder bestond 6% van het ruimtebeslag uit overige bebouwde terreinen, waarvan het landgebruik niet eenduidig kan worden vastgesteld. Het gaat daarbij onder meer om (zowel tijdelijk als langdurig) leegstaande panden en hun tuinen, panden zoals kerkgebouwen en monumenten en de terreinen eromheen, en panden zonder duidelijk te lokaliseren adres, zoals bijvoorbeeld seinhuizen.

Bijna 9% van het ruimtebeslag bestond uit niet verder gespecifieerde onbebouwde terreinen. Dat zijn bijvoorbeeld terreinen met een transportgerelateerde functie buiten de wegen en spoorwegen (pleinen en parkeerterreinen) en (tijdelijk) braakliggende terreinen in een sterk verstedelijkte omgeving.

In 49 gemeenten lag het ruimtebeslag in 2025 hoger dan of gelijk aan 50%. Dat is vooral het geval in de grotere stedelijke kernen zoals Antwerpen en haar randgemeenten, Gent, de Brusselse rand en andere centrumsteden (open definitie) zoals Leuven, Oostende, Genk, Roeselare en Mechelen.

In Mortsel, Edegem, Drogenbos, Machelen, Kraainem en Wezembeek-Oppem lag in 2025 het ruimtebeslag het hoogst van alle Vlaamse gemeenten. Het ging in die gemeenten telkens om meer dan 80% van het grondgebied. In Zuienkerke lag het ruimtebeslag met bijna 9% het laagst.

Aaneengesloten gebieden met weinig ruimtebeslag komen in het Vlaamse Gewest weinig voor. Ze zijn beperkt tot de Westhoek en de gemeenten met grotere natuurgebieden en militaire oefenterreinen, zoals bijvoorbeeld het geval is in een aantal gemeenten in Limburg.