Werking van zonnepanelen

Hoeve met zonnepanelen op het platteland.
© Bas Bogaerts

Een installatie bestaat uit de zonnepanelen zelf, een montagesysteem en bekabeling die op het dak worden geplaatst. Het piekvermogen van de panelen bepaalt hoeveel elektriciteit er kan worden opgewekt.

Binnen in huis wordt er minstens één omvormer geplaatst die de opgewekte gelijkstroom omzet in bruikbare wisselstroom. Een productiemeter of groenestroomteller geeft inzicht in de productie van de installatie. U kiest best voor een installatie die u aansluit op het elektriciteitsnet, dan kunt u ook stroom van het net gebruiken op momenten waarop uw zonnepanelen geen of onvoldoende elektriciteit opwekken. De stroom die van en naar het net gaat, wordt gemeten door de facturatie- of injectiemeter. Bij een digitale meter tellen beide tellers op. Bij een analoge meter draait de facturatiemeter terug op momenten dat uw zonnepanelen meer produceren dan u verbruikt.

Bij installaties groter dan 10 kW is er geen terugdraaiende teller, daar wordt een aparte teller geïnstalleerd zodat de injectie en afname op het net apart gemeten worden.

Haalbaarheid

  • Bekijk eerst de mogelijkheden om uw energieverbruik te verminderen en ga pas daarna zelf energie opwekken. Vaak betekent een kleinere investering zoals isoleren meer winst voor het milieu én voor uw portefeuille.
  • Controleer of uw dak of zoldervloer geïsoleerd is.
  • Bekijk of uw dak goed georiënteerd is en voldoende zonlicht opvangt. De opbrengst is het grootst als uw panelen naar het zuiden gericht zijn (tussen zuid-oost en zuid-west) onder een hoek van 30° tot 50°. Schaduw van gebouwen, bomen en schoorstenen verminderen de opbrengst van zonnepanelen drastisch.
  • Uw installateur helpt u om de ideale grootte van uw installatie te berekenen. Hoe groter uw installatie, hoe meer elektriciteit er opgewekt wordt. Voor gezinnen heeft het geen zin een overschot aan elektriciteit te produceren. Hoeveel zonnepanelen u het best plaatst, is afhankelijk van uw budget, de beschikbare ruimte en uw verbruik.
  • U kunt de terugverdientijd van zonnepanelen berekenen via de Zonnekaart Vlaanderen. Op de Zonnekaart kunt u (op basis van een adres) zien of een dak geschikt is voor zonnepanelen. U krijgt een inschatting van de kostprijs van een installatie, terugverdientijd, winst per jaar, ...

Vergunningen

U hebt geen vergunning nodig om zonnepanelen te plaatsen, tenzij het uitdrukkelijk verboden is, bijv. omdat uw woning tot beschermd erfgoed behoort. Informeer altijd eerst bij uw gemeente.

Op de website van het Omgevingsloket vindt u meer info over de juridische vrijstellingsregeling voor het installeren van zonnepanelen ((opent in nieuw venster)).

Vind een geschikte installateur

Er zijn geen voorwaarden opgelegd voor installateurs van zonnepanelen. U mag dus ook zelf de panelen installeren. Als u het niet zelf doet, kunt u kiezen voor een installateur met een ‘certificaat van bekwaamheid’. Op de website van RESCert staat de lijst van gecertificeerde installateurs van fotovoltaïsche zonne-energiessystemen ((opent in nieuw venster)).
Voor de ‘eenmalige investeringspremie vanaf 2021’ moet de installatie wel geplaatst of gevalideerd wordt door een aannemer met een certificaat van bekwaamheid.

Subsidie, prosumententarief, investeringspremie, retroactieve investeringspremie, ...

  • De Vlaamse overheid biedt een investeringspremie voor de installatie van nieuwe zonnepanelen die in dienst genomen worden vanaf 1 januari 2021.
  • Wie vóór 1 januari 2021 zonnepanelen in dienst nam en een digitale meter heeft of krijgt, zal een ‘retroactieve investeringspremie’ kunnen aanvragen. U kunt daarnaast ook een terugleveringscontract aangaan met uw energieleverancier voor de elektriciteit die u produceert maar niet zelf verbruikt. Het prosumententarief verdwijnt voor deze groep en gebruik van het net zal aangerekend worden op basis van het werkelijke gebruik (capaciteitstarief).
  • Daarnaast bestaat er sinds 1 juli 2015 een bijkomend nettarief dat betaald moet worden door elke netgebruiker van zonnepanelen zonder digitale meter (= prosumententarief).
  • Groenestroomcertificaten worden uitgereikt aan installaties gekeurd voor 14 juni 2015.

Recyclagebijdrage

Wie in Vlaanderen nieuwe zonnepanelen installeert, moet een recyclagebijdrage betalen.

Na de installatie

Na de plaatsing van zonnepanelen zijn er nog een aantal stappen.

  1. De installatie moet gekeurd worden. Dit is de AREI-keuring.
  2. U moet uw installatie aanmelden bij de netbeheerder. Ook al komt u niet in aanmerking voor groenestroomcertificaten. U bent altijd verplicht om uw zonnepanelen aan te melden.

Veelgestelde vragen