Werking van zonnepanelen

Hoeve met zonnepanelen op het platteland.
© Bas Bogaerts

Zonnepanelen maken elektriciteit uit daglicht. Ze worden meestal op het dak van een gebouw gelegd. De panelen maken gelijkstroom, die door een omvormer omgezet wordt in wisselstroom.

Produceren de zonnepanelen meer stroom dan u op dat moment nodig heeft, dan gaat het teveel naar het elektriciteitsnet. Op ogenblikken dat uw elektriciteitsvraag groter is dan uw productie, haalt u gewoon stroom van het net.

Hoe geschikt is mijn dak?

  • Controleer of uw dak of zoldervloer geïsoleerd is en vrij van asbest(opent in nieuw venster). Het is verboden om zonnepanelen te plaatsen op een gebouw met asbesthoudende dakbekleding of een asbesthoudend onderdak.
  • Bekijk op de Zonnekaart of uw dak goed georiënteerd is en voldoende zonlicht opvangt. De opbrengst is het grootst als uw panelen naar het zuiden gericht zijn (zuid-oost tot zuid-west) onder een hoek van 30° tot 50°. De opbrengst van zonnepanelen daalt bij schaduw van gebouwen, schoorstenen of bomen.

Kostprijs

De Zonnekaart geeft een inschatting van de kostprijs en terugverdientijd. Zonnepanelen zijn in de meeste gevallen binnen de 10 jaar terugverdiend. Een installatie van zonnepanelen met een paneelvermogen van ongeveer 4 kWp (ideaal bij een gemiddeld elektriciteitsverbruik van ongeveer 3.500 kWh per jaar), kost gemiddeld 5.000 euro (inclusief plaatsing en 6% btw).

De vraag naar zonnepanelen is gestegen. Laat u niet ontmoedigen door wachttijden. Wilt u zonnepanelen laten plaatsen? Dan kunt u zich aanmelden op de wachtlijst van een RESCert-installateur. Op de website van RESCert staat de lijst van gecertificeerde installateurs voor fotovoltaïsche zonne-energiesystemen(opent in nieuw venster).

Vergunning - keuring - aanmelding - digitale meter

De regels voor een vrijstelling van de vergunningsplicht voor zonnepanelen(opent in nieuw venster) zijn beschreven op de website van het omgevingsloket. De gemeente kan bijkomende voorwaarden opleggen. Informeer dus altijd bij de gemeente.

Laat de zonnepanelen keuren en meld deze binnen de 30 dagen aan bij de netbeheerder(opent in nieuw venster). Na de aanmelding moet de digitale meter geplaatst worden.

Zonnepanelen (in dienst genomen na 2020) waaraan een premie werd toegekend moeten minstens 15 jaar op hetzelfde perceel blijven.

Uitvallende omvormer

Op dagen dat er veel stroom wordt geproduceerd, kunnen zonnepanelen in veiligheidsmodus gaan. De omvormer zal dan uitvallen, om overbelasting voor uw zonnepanelen en het elektriciteitsnet te vermijden. Valt uw omvormer (regelmatig) uit en ligt de oorzaak niet aan uw binneninstallatie? Meld dan de storing aan Fluvius op het telefoonnummer 078 35 35 00.

Mogelijk komt u in aanmerking voor een compenserende vergoeding als Fluvius het probleem niet binnen de 90 dagen (in 2022) of binnen de 30 dagen (vanaf 2023) kan oplossen. U moet de vergoeding zelf aanvragen bij Fluvius(opent in nieuw venster) en bepaalde voorwaarden moeten voldaan zijn.

Verkoop of verhuis van een installatie

Als een bestaande installatie van zonnepanelen van eigenaar of adres verandert, moet dat verplicht gemeld worden aan de netbeheerder.

Zonnepanelen verwijderen of buiten dienst stellen

Als u uw zonnepanelen verwijdert, bent u verplicht dat te melden aan uw netbeheerder.

Milieu-impact en recyclage

Zonnepanelen behoren tot de milieuvriendelijkste technologieën voor de productie van elektriciteit.

  • 20 jaar lang kan het zonnepaneel elektriciteit produceren
  • op 1 jaar tijd wekt een zonnepaneel de energie op die nodig was om het zonnepaneel te maken
  • 85% van een zonnepaneel kan gerecycleerd worden, men streeft ernaar om dat op te voeren tot 100% (Bron: Energyville(opent in nieuw venster)).
    • Wie zonnepanelen laat plaatsen, betaalt een recyclagebijdrage.
    • Installateurs zijn verplicht om defecte zonnepanelen mee te nemen. Zonnepanelen mogen niet bij het afval geplaatst worden. Op de website van PV Cycle Belgium vindt u een overzicht van gratis inzamelpunten(opent in nieuw venster).

Mogelijkheden met digitale meter

Mogelijkheden voor eigenaars van zonnepanelen met een digitale meter:

Zonne-energie in cijfers

  • Op de Energiekaart(opent in nieuw venster) ziet u hoeveel zonnepanelen er al elektriciteit opwekken in Vlaanderen.
  • Op de Stroomvoorspeller ziet u hoeveel elektriciteit de zonnepanelen produceren in uw gemeente, uw provincie en heel Vlaanderen.
  • Studies groene energie: overzicht van rapporten, studies in opdracht van VEKA en doelstellingen om het aandeel hernieuwbare energiebronnen te vergroten.

Verplichting voor grootverbruikers vanaf 2025

  • De Vlaamse Regering besliste dat tegen juli 2025 zonnepanelen verplicht zijn voor grote elektriciteitsafnemers die jaarlijks 1 gigawattuur (GWh) of meer elektriciteit van het net afnemen.
  • Ook voor overheidsgebouwen komt er een verplichting.
  • De maatregel wordt nog concreet uitgewerkt. Meer informatie volgt.

Voor professionelen

Garanties van oorsprong

Hebt u zonnepanelen waarvan het maximaal AC-vermogen van de omvormer(s) groter dan 10 kVA? Dan kunnen er garanties van oorsprong aangemaakt worden voor de elektriciteit die op het net werd geïnjecteerd. Garanties van oorsprong kunnen via het VREG-platform geraadpleegd, verhandeld of overgedragen worden.

Worden de garanties van oorsprong toegekend aan een onderneming? Dan zijn er een aantal stappen nodig om toegang te krijgen tot het VREG-platform. Deze zijn beschreven in de handleiding van de VREG (zie hoofdstuk 1.2 en 2).