Werking van zonnepanelen

Hoeve met zonnepanelen op het platteland.
© Bas Bogaerts

Zonnepanelen maken elektriciteit uit daglicht. Ze worden meestal op het dak van een gebouw gelegd. De zon hoeft niet per se te schijnen, ook bij bewolking en zelfs in de winter produceert de installatie elektriciteit. De panelen maken gelijkstroom, die door een omvormer omgezet wordt in wisselstroom. Deze stroom gaat rechtstreeks naar uw elektrische toestellen.

Produceren de zonnepanelen meer stroom dan u op dat moment nodig heeft, dan gaat het teveel naar het elektriciteitsnet. Op ogenblikken dat uw elektriciteitsvraag groter is dan uw productie, haalt u gewoon stroom van het net.

Hoe geschikt is mijn dak?

  • Controleer of uw dak of zoldervloer geïsoleerd is en vrij van asbest(opent in nieuw venster). Het is namelijk verboden om zonnepanelen te plaatsen op een gebouw met asbesthoudende dakbekleding of een asbesthoudend onderdak.
  • Bekijk op de Zonnekaart of uw dak goed georiënteerd is en voldoende zonlicht opvangt. De opbrengst is het grootst als uw panelen naar het zuiden gericht zijn (zuid-oost tot zuid-west) onder een hoek van 30° tot 50°. Schaduw van gebouwen, bomen en schoorstenen verminderen de opbrengst van zonnepanelen drastisch.
    De Zonnekaart geeft ook een inschatting van de kostprijs, terugverdientijd, winst per jaar, …

Kostprijs

Zonnepanelen zijn een toekomstgerichte investering, die gemiddeld 25 jaar elektriciteit produceren en in de meeste gevallen binnen de 10 jaar terugverdiend zijn en zelfs nog sneller bij aanhoudend hoge elektriciteitsprijzen.

Een installatie van zonnepanelen met een paneelvermogen van ongeveer 4 kWp, vaak gekozen door gezinnen met een gemiddeld elektriciteitsverbruik van ongeveer 3.500 kWh per jaar, kost gemiddeld 5.000 euro (incl. plaatsing en 6% btw).

Steun voor zonnepanelen

Vind een RESCert-installateur

Om in aanmerking te komen voor de premie voor zonnepanelen moet de installatie geplaatst of gevalideerd worden door een RESCert-installateur, dat is een installateur met een ‘certificaat van bekwaamheid’. Op de website van RESCert staat de lijst van gecertificeerde installateurs voor fotovoltaïsche zonne-energiesystemen(opent in nieuw venster).

De vraag naar zonnepanelen is enorm gestegen. Dat leidt tot wachttijden van enkele maanden. Laat u niet ontmoedigen. Meld u ondertussen al aan op de wachtlijst van een RESCert-installateur, zodat u snel aan de beurt bent wanneer de achterstand weggewerkt is.

Vergunning, keuring en aanmelding

Mits aan een aantal voorwaarden voldaan wordt, geldt een vrijstelling van de vergunningsplicht voor zonnepanelen. Tenzij het uitdrukkelijk verboden is, bijv. omdat uw woning tot beschermd erfgoed behoort. Informeer altijd eerst bij uw gemeente.

Er zijn wel andere verplichtingen voor netgebruikers die zonnepanelen laten installeren:

Elektriciteitsfactuur verder verlagen

Deze mogelijkheden laten eigenaars van zonnepanelen met een digitale meter toe om hun elektriciteitsfactuur verder te verlagen:

Vergoeding uitvallende omvormer

In wijken met veel zonnepanelen kan op zonnige dagen het lokale elektriciteitsnet overbelast geraken. In dat geval gaan zonnepanelen in veiligheidsmodus en valt de omvormer automatisch uit.
Ligt de oorzaak van een uitvallende omvormer niet aan uw binneninstallatie? Meld de storing in dat geval aan Fluvius op het telefoonnummer 078 35 35 00.

U komt in aanmerking voor een compenserende vergoeding als u aan de voorwaarden voldoet en als Fluvius het probleem niet binnen de 90 dagen (in 2022) of binnen de 30 dagen (vanaf 2023) kan oplossen. U moet de vergoeding zelf aanvragen bij Fluvius(opent in nieuw venster).

Milieu-impact en recyclage

  • Zonnepanelen kosten niet meer energie dan ze ooit kunnen leveren. De energie die nodig is om een zonnepaneel te maken, wekt een zonnepaneel op een jaar tijd zelf op.
  • Gemiddeld zal een zonnepaneel 25 jaar lang elektriciteit produceren. Daardoor behoren zonnepanelen (net zoals windturbines) tot de milieuvriendelijkste technologieën voor de productie van elektriciteit.
  • Zonnepanelen kunnen voor 85% gerecycleerd worden, men streeft ernaar om dat op te voeren tot 100% (Bron: Energyville(opent in nieuw venster)).
  • Wie zonnepanelen laat plaatsen, betaalt een recyclagebijdrage.

Verkoop of verhuis van een installatie

Als een bestaande installatie van zonnepanelen van eigenaar of adres verandert, moet dat verplicht gemeld worden aan de netbeheerder.

Zonnepanelen in dienst genomen na 2020 waaraan een premie werd toegekend, moeten conform de premievoorwaarden minstens vijftien jaar op hetzelfde perceel blijven.

Zonnepanelen verwijderen of buiten dienst stellen

Als u uw zonnepanelen verwijdert, bent u verplicht dat te melden aan uw netbeheerder.

Zonnepanelen mogen niet bij het afval geplaatst worden. Sinds 1 januari 2013 zijn installateurs verplicht om defecte zonnepanelen mee te nemen. Op de website van PV Cycle Belgium vindt u een overzicht van gratis inzamelpunten(opent in nieuw venster).

Zonne-energie in cijfers

  • Op de Energiekaart(opent in nieuw venster) ziet u hoeveel zonnepanelen er al elektriciteit opwekken in Vlaanderen.
  • Op de Stroomvoorspeller ziet u hoeveel elektriciteit de zonnepanelen produceren in uw gemeente, uw provincie en heel Vlaanderen.
  • Studies groene energie: overzicht van rapporten, studies in opdracht van VEKA en doelstellingen om het aandeel hernieuwbare energiebronnen te vergroten.

Verplichting voor grootverbruikers vanaf 2025

  • De Vlaamse Regering besliste dat tegen juli 2025 zonnepanelen verplicht zijn voor grote elektriciteitsafnemers die jaarlijks 1 gigawattuur (GWh) of meer elektriciteit van het net afnemen.
  • Ook voor overheidsgebouwen komt er een verplichting.
  • De maatregel wordt nog concreet uitgewerkt. Meer informatie volgt.

Voor professionelen

Garanties van oorsprong

Hebt u zonnepanelen waarvan het maximaal AC-vermogen van de omvormer(s) groter dan 10 kVA? Dan kunnen er garanties van oorsprong aangemaakt worden voor de elektriciteit die op het net werd geïnjecteerd. Garanties van oorsprong kunnen via het VREG-platform geraadpleegd, verhandeld of overgedragen worden.

Worden de garanties van oorsprong toegekend aan een onderneming? Dan zijn er een aantal stappen nodig om toegang te krijgen tot het VREG-platform. Deze zijn beschreven in de handleiding van de VREG (zie hoofdstuk 1.2 en 2).