Een retributie is een kostendekkende vergoeding die de overheid van bepaalde heffingsplichtigen vordert als tegenprestatie voor de levering van een bijzondere dienst in hun persoonlijk belang of de toestemming voor een rechtstreeks bijzonder voordeel. Voorbeelden zijn het gebruik van de sporthal, de toegang tot een museum of de inname van een standplaats op een kermis.
We spreken over een retributie als de volgende voorwaarden vervuld zijn:
- Het gaat om een dienst verricht door de overheid.
- De dienst is verricht aan een derde in diens persoonlijk belang.
- De vergoeding is redelijk in verhouding tot de kostprijs van de verleende dienst.
Een overheid kan een retributie niet inzetten als een boete of sanctie. Tegenover de vergoeding moet altijd een prestatie van de overheid staan. Een boete of een sanctie die naast de vergoeding voor de prestatie of zonder tegenprestatie wordt gevorderd, heeft geen plaats in een retributiereglement.
Een overheid kan een retributie ten vroegste toepassen op nieuwe prestaties, nieuwe feiten of nieuwe eenmalige gebeurtenissen vanaf de inwerkingtreding en bekendmaking van het nieuwe of gewijzigde retributiereglement.
Verschil tussen een retributie en een belasting
Het begrip retributie is verwant aan het begrip belasting. Beide zijn heffingen die door de gemeenteraad worden ingevoerd en voor rekening van de gemeente worden ingevorderd. Toch zijn er een aantal fundamentele verschillen.
| Retributie | Belasting | |
|---|---|---|
| Persoonlijk of algemeen belang? | persoonlijk belang | naast persoonlijk belang ook algemeen belang |
| Bepaling van de kostprijs | vergoeding redelijk in verhouding tot de kostprijs van de verleende dienst | naast kostprijs spelen ook beleidsondersteunende factoren mee bij de bepaling van het tarief |
Het onderscheid tussen een belasting en een retributie is vooral van belang als wettelijke bepalingen personen of materies vrijstellen van gemeentebelastingen, als de gemeente beleidsmatige aspecten wil laten spelen bij de vaststelling van tarieven en modaliteiten of als de gemeente een grotere mate van flexibiliteit nastreeft voor de vaststelling of aanpassing van haar reglementen.
Retributies zijn ook aan andere regels onderworpen dan belastingen op het vlak van de invordering en de geschillenprocedure. Retributies zijn civiele schulden die een burgerrechtelijke vordering in hoofde van de overheid tot stand brengen.
Verschil tussen een retributie en een tarief
Nauw verwant met het begrip retributie is het begrip tarief. Dit is de vergoeding voor een prestatie die geleverd wordt door een andere instantie dan de instanties, vermeld in artikel 173 van de Grondwet. Voor de diensten van een autonoom gemeentebedrijf wordt bijvoorbeeld een tarief gevraagd.