Geschiedenis van de Vlaamse overheid

Geschiedenis van de Vlaamse overheid

Van een bescheiden cultuurgemeenschap met beperkte culturele bevoegdheden is Vlaanderen uitgegroeid tot een volwaardige deelstaat met ruime bevoegdheden. Dat gebeurde niet met een big bang, maar gefaseerd. Hieronder een beknopt overzicht van hoe de Vlaamse administratie vanaf haar prille begin is geëvolueerd.

1963-1980: Vlaams Gewest en Vlaamse Gemeenschap

1 januari 1963

Door de vastlegging van de taalgrenzen bestaat België voortaan uit vier taalgebieden:

  • een Nederlands taalgebied (Vlaanderen)
  • een Frans taalgebied (Wallonië)
  • een Duits taalgebied (9 gemeenten in het oosten van Wallonië)
  • en een tweetalig (Nederlands-Frans) taalgebied Brussel-Hoofdstad.

1 januari 1970

Met de eerste staatshervorming wordt België opgedeeld in drie cultuurgemeenschappen (een Nederlandse, een Franse en een Duitse) en wordt de basis gelegd van de opdeling in drie gewesten (een Vlaams, een Waals en een Brussels gewest).

8 augustus 1980

Met de tweede staatshervorming worden de bevoegdheden van de cultuurgemeenschappen uitgebreid tot ‘persoonsgebonden’ aangelegenheden. Voortaan spreken we van de Vlaamse, de Franse en de Duitstalige Gemeenschap. Daarnaast worden het Vlaamse en het Waalse Gewest opgericht, waardoor Vlaanderen een eigen administratie kan uitbouwen.

Al die instellingen hebben een eigen raad (parlement) en regering. Vlaanderen kiest er van meet af aan voor gewest en gemeenschap te fuseren, waardoor het één regering en één raad krijgt.

1981-1991: Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap

21 december 1981

Op 21 december treedt de eerste autonome Vlaamse Regering (‘Vlaamse Executieve’) aan, onder leiding van Gaston Geens. Geens zal in totaal vier Vlaamse regeringen leiden, tot begin 1992.

1 januari 1983

Op 1 januari gaat met de overheveling van meer dan 3.000 ambtenaren van de nationale overheid naar het ministerie van de Vlaamse Gemeenschap (MVG) van start. Etienne De Ryck wordt de eerste secretaris-generaal. Het MVG blijft tot 2006 de ambtelijke organisatie die het beleid van de Vlaamse regering uitvoert.

1 september 1988

Met de derde staatshervorming krijgen de gemeenschappen (onder meer onderwijs) en de gewesten (onder meer vervoer en openbare werken) meer bevoegdheden. Brussel wordt een volwaardig gewest.

1 januari 1989

De personeelsleden van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap (MVG), de naam van de Vlaamse overheid tot 2006, krijgen er in een jaar tijd meer dan 7.000 collega’s bij. Tussen 1989 en 1990 komen onder meer ambtenaren van Onderwijs, Openbare Werken, Verkeerswezen en Landbouw over van de nationale ministeries.

22 oktober 1990

Met het Boudewijngebouw neemt de Vlaamse overheid het eerste van een reeks gebouwen in de Brusselse Noordwijk in gebruik.

1 januari 1991

Enkele nieuwe entiteiten zien het levenslicht. Een daarvan is De Lijn, het resultaat van een fusie tussen drie vervoersmaatschappijen.

1992-1998: Federale staat

21 januari 1992

De christendemocraat Luc Van den Brande wordt minister-president. Tot 1999 zal hij vier Vlaamse regeringen leiden.

17 november 1992

Vlaanderen heeft zijn eerste ombudsman. In zijn eerste werkingsjaar krijgt hij 2.123 verzoeken binnen.

1 mei 1993

Met de vierde staatshervorming (in uitvoering van het Sint-Michielsakkoord) wordt België een volwaardige federale staat. De Vlaamse en de Waalse Raad krijgen nieuwe bevoegdheden en een nieuwe naam, respectievelijk Vlaams Parlement en Waals Parlement. Ze worden voortaan rechtstreeks verkozen. De Vlaamse regering huist voortaan aan het Martelarenplein, in het centrum van Brussel.

1 januari 1994

Op 1 januari treedt het nieuwe Vlaams Personeelsstatuut in werking voor het ministerie van de Vlaamse Gemeenschap.

30 september 1996

Op 30 september gaat de eerste website van de Vlaamse overheid online.

1999-2003: Lambermontakkoord

10 maart 1999

Sinds 10 maart 1999 beantwoordt de Vlaamse Infolijn vragen van burgers, ondernemingen en organisaties aan de overheid.

13 juli 1999

Op 13 juli treedt de nieuwe Vlaamse regering aan onder leiding van minister-president Patrick Dewael. Het gaat om een ‘paarse’ coalitie van VLD, SP, Agalev en VU. Door het vertrek van Dewael naar de federale regering wordt later in 2003 een nieuwe regering gevormd, met Bart Somers als minister-president.

6 juli 2001

De Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG) staat voortaan in voor de regulering, controle en bevordering van de transparantie van de elektriciteits- en aardgasmarkt in Vlaanderen.

1 januari 2002

Met de vijfde staatshervorming (in uitvoering van het Lambermontakkoord uit 2000-2001) worden heel wat nieuwe bevoegdheden overgeheveld naar de gewesten en gemeenschappen. Onder meer de gemeente- en provinciewet, landbouw, zeevisserij en buitenlandse handel worden geregionaliseerd. Ook de werking van de Brusselse instellingen verandert ingrijpend. 1.000 ambtenaren worden overgeheveld van de federale naar de Vlaamse overheid.

2004-2011: Vlaamse overheid

20 juli 2004

Yves Leterme wordt op 20 juli minister-president. Hij leidt een coalitie van CD&V/N-VA, Open Vld-Vivant en sp.a/Spirit.

1 januari 2005

Met de oprichting van enkele belangrijke nieuwe agentschappen, zoals Waterwegen en Zeekanaal, Flanders Investment and Trade (FIT) en het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE), krijgt de nieuwe Vlaamse overheid stilaan vaste vorm.

13 januari 2006

Door de invoering van het nieuwe Vlaams Personeelsstatuut, het zogenaamde Raamstatuut, is er voortaan één personeelsstatuut voor zo’n 27.000 Vlaamse ambtenaren.

29 december 2006

De bestuurlijke reorganisatie en modernisering van de Vlaamse overheid, waartoe de regering in 2000 heeft besloten, is afgerond. De hervorming, die de naam Beter Bestuurlijk Beleid (BBB) kreeg, moet de werking van de Vlaamse overheid en de dienstverlening aan de burger verbeteren. Ze heeft geleid tot een nieuwe Vlaamse overheidsstructuur, enkele fusies en personeelsverhuizingen en voor de meeste entiteiten en organisaties ook een nieuwe naam.

1 januari 2007

1.500 Vlaamse ambtenaren verhuizen naar het Ellipsgebouw in de Brusselse Noordwijk.

28 juni 2007

Op 28 juni wordt Kris Peeters minister-president. Hij leidt een coalitie van CD&V/N-VA, sp.a/Spirit en Open Vld. Tot 2014 zal hij twee Vlaamse regeringen leiden.

2012-2019: Fiscale autonomie

1 juli 2012

In uitvoering van het Vlinderakkoord (uit 2011) wordt het eerste deel van de zesde staatshervorming gerealiseerd, met onder meer de hervorming van de Senaat, de splitsing van zowel de kieskring als het gerechtelijk arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde en een hervorming van de Brusselse instellingen. Daarnaast wordt de financiering van gewesten en gemeenschappen veranderd en wordt de fiscale autonomie van de gewesten uitgebreid.

25 juli 2014

Op 25 juli wordt Geert Bourgeois minister-president. Hij leidt een coalitie van N-VA, CD&V en Open Vld.

In het regeerakkoord 2014-2019 kondigde de Vlaamse Regering de fusie van enkele beleidsdomeinen en entiteiten aan.

1 januari 2015

Op 1 januari zijn zo’n 1.400 federale ambtenaren naar de Vlaamse overheid overgestapt. Later komen er nog eens meer dan 1.300 over.

1 april 2015

De beleidsdomeinen Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid (DAR) en Bestuurszaken (BZ) vormen het nieuwe Beleidsdomein Kanselarij en Bestuur.

11 juli 2015

De Vlaamse Regering rijkt voor het eerst het Ereteken van de Vlaamse Gemeenschap uit. De eretekens worden toegekend aan mensen die uitzonderlijk verdienstelijk zijn geweest ten aanzien van de Vlaamse Gemeenschap of het Vlaamse Gewest of bijgedragen hebben tot het positieve imago en de uitstraling van Vlaanderen, vanwege hun uitzonderlijke talenten.

1 april 2017

De beleidsdomeinen Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE) en Ruimtelijke ordening, Woonbeleid en Onroerend erfgoed (RWO) vormen het nieuwe Beleidsdomein Omgeving. Daarmee zijn de 13 beleidsdomeinen van BBB teruggebracht tot 11.

28 augustus 2017

2.600 Vlaamse ambtenaren verhuizen van o.a. het Boudewijngebouw en het Phoenixgebouw naar het nieuwe Herman Teirlinckgebouw op de site van het Brusselse Tour & Taxis.