Verkiezingen, democratie en participatie
Elke 6 jaar vinden er lokale en provinciale verkiezingen plaats, maar de Vlaamse Regering moedigt de lokale besturen ook op andere manieren aan om de inspraak en participatie van burgers te bevorderen. De constructieve motie van wantrouwen geeft de gemeenteraad een middel om het vertrouwen in het college van burgemeester en schepenen op te zeggen.
Lokale en provinciale verkiezingen
Het Agentschap Binnenlands Bestuur organiseert de lokale en provinciale verkiezingen in Vlaanderen. Op de website voor de verkiezingen vinden kiezers, magistraten, leden van hoofd-, stem- en telbureaus en lokale besturen alle praktische en juridische informatie.
Burgerparticipatie
De gemeenten, OCMW’s en provincies hebben een ruime autonomie om participatie lokaal of provinciaal vorm te geven. De decreetgever regelt enkel uitvoerig de organisatie van gemeentelijke en provinciale volksraadplegingen. Voor alle andere participatie-instrumenten bepalen de lokale besturen zelf -binnen het beperkt regelgevend kader van artikel 304 DLB- de spelregels in een participatiereglement. Elk lokaal en provinciaal bestuur stelt zo’n reglement op en laat het goedkeuren door de raad. Ze kiezen daarbij zelf op welke participatie-instrumenten ze inzetten, zoals infoavonden, vragenuurtjes of wijkbudgetten.
Constructieve motie van wantrouwen
De constructieve motie van wantrouwen geeft de gemeenteraad een middel om zijn steun in het voltallige schepencollege of een of meer schepenen op te zeggen en tegelijk zijn steun te geven aan de opvolger(s). De gemeenteraad verstevigt zo zijn positie ten aanzien van het college. Het vervangt de procedure tot herstel van de structurele onbestuurbaarheid.