In de online toepassing van het Kenniscentrum Digisprong vind je alle bouwstenen om een ICT-beleidsplan op te stellen. Bij die bouwstenen hoort een wegwijzer rond cyberpesten.
Gedaan met laden. U bevindt zich op: Zeg nee tegen cyberpesten Veiligheid, privacy & welbevinden
Zeg nee tegen cyberpesten
Vandaag spenderen kinderen en jongeren een groot deel van hun tijd op hun smartphone. Hun sociale leven speelt zich af op sociale media zoals TikTok, Snapchat, Instagram en WhatsApp, waar ze voortdurend berichten naar hun vrienden en klasgenoten sturen. Maar dat heeft ook een keerzijde. Soms worden ze ook hier gepest. Ze krijgen kwetsende sms’jes, beledigende berichten, worden te kijk gezet met bewerkte foto’s, krijgen geen toegang tot een online klasgroep …
Wanneer spreek je van cyberpesten?
Je spreekt van (cyber)pesten als:
- De pester duidelijk het doel heeft om te kwetsen
- Er een machtsonevenwicht is
- Het verschillende keren gebeurt
Cyberpesten en klassiek pesten hebben veel met elkaar gemeen. Het slachtoffer wordt keer op keer gekwetst of bedreigd. Dat geeft een gevoel van onmacht, ook omdat hij of zij er meestal alleen voorstaat.
Toch zijn er belangrijke verschillen met klassiek pesten:
- Iedereen kan het zien. Berichten worden razendsnel gedeeld en beginnen een eigen leven te leiden op het internet.
- De pester kan anoniem blijven. Zo kan hij gemakkelijk voortdoen.
- Bij cyberpesten zie je geen gezichtsuitdrukkingen of gebaren en hoor je geen intonatie. Zonder die emotionele feedback kan de impact veel groter zijn dan bedoeld.
- Het stopt nooit en het blijft niet op school. De pesterijen gaan ook na school gewoon door.
Wat moet je doen bij cyberpesten?
Als leraar is het niet altijd gemakkelijk om een leerling te helpen bij cyberpesten. Maar niets doen? Dat is geen optie.
Veel slachtoffers van cyberpesten durven niet te zeggen dat ze gepest worden of durven er met niemand over te praten. Toch lucht zo’n gesprek op. Merk je dat een leerling wordt gecyberpest? Dan kan je een belangrijke rol spelen om dat pesten te stoppen. Zet daarom altijd de eerste stap:
- Vraag hoe je kan helpen.
- Veroordeel het pestgedrag.
- Bied emotionele steun aan.
- Geef informatie over cyberpesten, wijs op mogelijke oplossingen en verwijs naar hulplijnen zoals Awel.
- Meld het cyberpesten aan de zorgleerkracht, CLB-medewerker of directie.
Als schoolgemeenschap is het belangrijk dat je kort op de bal speelt en het cyberpesten goed opvolgt. Samen met de zorgleerkracht en/of de CLB-medewerker volg je de stappen van je antipestbeleidsplan en communiceer je met de ouders. Merk je dat meer leerlingen in je school slachtoffer zijn van cyberpesten? Dan is het verstandig om met vormingen en gepaste leermiddelen actief in te zetten op een preventiebeleid.
Om de stappen tot actie te schematiseren, ontwikkelde het Kenniscentrum Digisprong samen met enkele partners een flowchart ‘Eerste hulp bij cyberpesten’. Daarmee kunnen (zorg)leerkrachten en CLB-medewerkers met cyberpestsituaties omgaan.
Op de themapagina van KlasCement vind je nog meer informatie en een overzicht van organisaties die je kunnen helpen om cyberpesten aan te pakken.
Antipestbeleid op school
Voorkomen is natuurlijk beter dan genezen. Het is dan ook belangrijk om als school een goed antipestbeleid te hebben. In dat plan staat hoe je als school cyberpesten aanpakt, hou je rekening met alle betrokken partijen en bekijk je alle dimensies van het schoolgebeuren. Dat plan kan een heel eenvoudig document zijn waarin je alle stappen uitschrijft. Het helpt om in verschillende fasen te werken:
- Werken aan een positief schoolklimaat
- Preventieve acties
- Reactieve acties
- Herstellende aties
Ga altijd voor een mix van initiatieven waarvan je weet dat je ze kan volhouden. Onderzoek wat de beste resultaten oplevert.
Handvatten en informatie voor je school
Kan je een beetje hulp gebruiken om je beleid op te stellen? Deze initiatieven helpen je:
In dit artikel legt Mediawijs je uit welke 5 basiselementen je niet mag vergeten in je anti(cyber)pestbeleid.
Mediawijs legt je uit waarom je om cyberpesten aan te pakken het best de kaart van de integrale schoolaanpak (whole school approach) trekt.
Met deze tool van De Aanstokerij kan je je als school een beleid tegen (cyber)pesten ontwikkelen. De tool is gratis, maar je kan ook een betaalde versie vragen. Dan krijg je er een trainer bij.
Op deze website vind je feiten en cijfers over pesten en krijg je beleidstips om pesten in zijn geheel aan te pakken.
Tips om een antipestbeleid op te stellen.
Het Expertisecentrum Verbindend Onderwijs helpt scholen en biedt trajecten aan om een KiVa-school te worden of een STIPP (Sterk In PestPreventie)-beleid uit te werken.
Vormingen en leermiddelen voor leraren
Om (cyber)pesten te voorkomen, zijn preventie en bewustwording heel belangrijk. Maak het onderwerp bespreekbaar in de les en werk actief aan de mediawijze vaardigheden van je leerlingen. Bij deze initiatieven vind je vormingen, lesmateriaal en lestips:
Leermiddelen over cyberpesten.
Een pagina over pesten met filmpjes en concrete tips voor je school.
Vormingen, lesmateriaal en alle mogelijke informatie over cyberpesten via Mediawijs..
Vormingen georganiseerd door hun partners om pesten in zijn geheel aan te pakken.
In deze EDUbox van de VRT ontdek je hoe cyberpesten gebeurt, leer je het herkennen, voorkomen en stoppen. Je komt alles te weten over de gevolgen en je ontdekt hoe belangrijk je bent om het pesten te stoppen.
Een werkvormenbundel met de focus op cyberpesten, haatspraak en netiquette.
Te betalen vormingen voor leerlingen van het 3de tot het 6de leerjaar over online weerbaarheid.
Filmpjes en ondersteunend audiovisueel didactisch materiaal om in de klas met cyberpesten aan de slag te gaan.
Handvatten en vormingen voor ouders
Cyberpesten gaat ook na de schooluren door, ook thuis. Ouders hebben een cruciale positie om de signalen op te pikken als hun kind gecyberpest wordt. Maar wat doen ze daar dan mee? Deze initiatieven kunnen hen helpen:
Vormingsavonden van de Gezinsbond voor ouders. Als organisator kan je kiezen uit 6 onderwerpen, waaronder cyberpesten.
Wegwijzers voor ouders over hoe ze met (cyber)pestsituaties moeten omgaan en welke stappen ze moeten nemen.
Een pagina van Medianest met informatie, tips en antwoorden over cyberpesten.
Handvatten en informatie voor jongeren
Wat kunnen jongeren doen als ze ge(cyber)pest worden? Deze initiatieven bieden hulp en geven een overzicht of concrete stappen die ze kunnen volgen om cyberpesten aan te pakken:
Deze pagina van WAT WAT geeft jongeren informatie over wat cyberpesten is en welke stappen ze kunnen zetten om het te stoppen. Ze vinden er ook tips voor slachtoffers en omstaanders.
Een wegwijzer die kinderen en jongeren vertelt hoe ze met (cyber)pestsituaties moeten omgaan en welke stappen ze moeten zetten.
Promoot peer-support (advies van jongeren voor jongeren) om pesten tegen te gaan. Dit project is een samenwerking met de Vlaamse Scholierenkoepel (VSK).
Via Cyber Squad van Child Focus kunnen jongeren terecht op een forum waarin ze met andere jongeren kunnen praten, vragen kunnen stellen en anderen kunnen helpen.
Een pagina van Mediawijs met informatie over waar slachtoffers allemaal terechtkunnen. Ze worden er doorverwezen naar de hulplijnen van Awel, de ClickSafe-hulplijn, de CLBchat, het JAC en andere nuttige organisaties.
Kunnen we je helpen?
Foutje gezien? Een link die niet werkt? Laat het ons weten!
Krijg je graag ergens meer informatie over? We bekijken je vraag en zien wat we kunnen doen.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
Blijf je graag op de hoogte van de laatste nieuwtjes? Schrijf je dan nu in voor onze maandelijkse nieuwsbrief.
Tools
