Op zoek naar de argusvlinder
Het gaat niet goed met de argusvlinder (Lasiommata megera) in Vlaanderen. Op enkele stabiele populaties na, die o.a. te vinden zijn in de polder- en graslandgebieden van de Antwerpse haven en in het zuidoosten van Limburg, gaat de soort overal achteruit.
Team Soortenbehoud van het INBO startte daarom met een onderzoek: waarom gaat de argusvlinder achteruit? En wat zijn effectieve beheermaatregelen die het tij kunnen doen keren?
Waar komen er nog argusvlinders voor in Vlaanderen?(Bron: INBO)
Op zoek naar de oorzaken van achteruitgang
Het team Soortenbehoud wil uitpluizen welke planten, landschapselementen en microklimaten de voorkeur van argusvlinders genieten. Het team wil ook in kaart brengen hoe de individuen uit geschikte habitats ten westen van de Schelde met elkaar verbonden zijn. Kunnen de vlinders kilometers aan ongeschikt gebied overbruggen om van het ene naar het andere habitat te vliegen, of blijven ze eerder ter plaatse?
“Om dit te beantwoorden gebruiken we vangst-hervangst-technieken”, aldus Simon Braem van team Soortenbehoud. “Dit is een onderzoeksmethode waarbij we vlinders vangen, individueel markeren en daarna loslaten. Dankzij de markering kunnen we bij een latere hervangst achterhalen welke afstand de diertjes hebben afgelegd. De vlinders worden op twee manieren gemarkeerd: met een nummer op de onderkant van de linkerachtervleugel, en met een stip op de bovenkant van de rechtervoorvleugel. Dat laat ons toe om goed te zien of een vlinder al dan niet gemarkeerd is. Vinden we een gemarkeerd exemplaar, dan kunnen we aan de hand van het nummer op de vlinder nagaan welk individu we precies zagen.”
Een zonnende argusvlinder
Hulp gezocht bij het speuren naar argusvlinders
Argusvlinders opsporen is een intensieve klus. Daarom focussen de onderzoekers zich vooral op de volgende drie focusgebieden:
- Regio 1: Ketenisseschor en omliggende dijken;
- Regio 2: Putten Weiden, Putten West en Drijdijck;
- Regio 3: Oude Doel, Doelpolder Noord.
Maar… de weg van een argusvlinder is onvoorspelbaar en het vliegbereik van de diertjes kan ver buiten deze grenzen reiken! Daarom vragen Simon en zijn collega’s hulp aan iedereen die veel wandelt, vogels spot of de natuur intrekt:
- Meld elke argusvlinder die je waarneemt, zowel binnen de drie focusgebieden als (ver) daarbuiten. Maak een foto van de vlinder en voer deze in op Waarnemingen.be. Vermeld het exacte tijdstip en de locatie (zo nauwkeurig mogelijk). Vermeld - indien mogelijk - of het een mannetje of vrouwtje is en welk gedrag de vlinder toonde: zonnend op kale grond, nectardrinkend, vliegend, ei-afzettend, …
- Let op vleugelmarkeringen. Kijk goed of je een markering ziet op de onderzijde van de linkerachtervleugel of op de tip van de bovenzijde van de rechtervoorvleugel. Maak een foto en achterhaal – indien mogelijk – de markeercode en de kleur van de stift. Vondsten van een gemarkeerde argusvlinder zijn goud waard voor ons onderzoek. Rapporteer gemarkeerde vlinders via Waarnemingen.be én stuur een mailtje naar Simon Braem.
Het onderzoeksteam aan het werk
Focusgebieden en omgeving
Op de kaart hieronder zijn de drie focusgebieden aangeduid (donkerblauw gearceerd). Dit zijn de plaatsen waar Simon en zijn collega’s aan het werk zijn. Ze zullen er argusvlinders vangen en markeren. Concreet gaat het om de volgende gebieden: de om- en tussenliggende zones zoals de zuid- en oostrand van de Prosperpolder en Doel, en de gebieden ten oosten en ten zuiden van de Schelde (zoals het Haasop, Rietveld Kallo, Groot Rietveld, Oude Landen, Rozemaaipark, Bospolder, Ekers Moeras, Muisbroekbos, Grote Kreek, De Kuifeend en Reigersbos).
Simon Braem: “Argusvlinders zoeken is teamwerk. Zonder de hulp van vrijwilligers is dit een pak moeilijker. Dus aan iedereen die wil helpen door waargenomen vlinders te rapporteren: dank u!”
De drie focusgebieden van het onderzoek zijn donkerblauw gearceerd.
Dit onderzoek is een samenwerking van
- Simon Braem, Iris Bertels, Dirk Maes, Filiep T’jollyn Team Soortenbehoud (INBO)
- Hans Van Dyck (UCLouvain)
- Thomas Merckx (VUB)
- Ilf Jacobs (Natuurpunt Studie)
Foto’s: Simon Braem en Iris Bertels