Onderzoek & resultaten

Landbouw

In het landbouwgebied gaat een aantal typische akker- en weidesoorten verder achteruit, ondanks alle maatregelen. We kennen maar een klein deel van de biodiversiteit in ons landbouwgebied. Europa verplicht ons om die biodiversiteit op te volgen en erover te rapporteren. Regelmatig krijgt het INBO parlementaire vragen en adviesvragen over mogelijke beleidsopties en over de opvolging van het beleid.

  • Het INBO rapporteert over de toestand en trend van biodiversiteit en ecosysteemdiensten in het landbouwgebied. Dit gebeurt op basis van bestaande meetnetten en indicatoren en door de biologische waarde van het landbouwecosysteem in te schatten via de Biologische Waarderingskaart (BWK). We optimaliseren bestaande indicatoren en ontwikkelen nieuwe indicatoren, zoals een multisoortenindicator, een indicator ‘Kleine Landschapselementen’ en een indicator ‘Potentiële levering ecosysteemdiensten door het landbouwecosysteem’.
  • Een goede insecten- en bodembiodiversiteit is essentieel voor de voedselproductie. Om ze te bepalen, ontwikkelen we twee indicatoren.
    • De taxonomische biodiversiteitsindicator is een weergave van de soortenrijkdom en structuur van de insecten- en bodemfauna als mogelijke graadmeter voor authenticiteit en natuurbehoudswaarde.
    • De functionele biodiversiteitsindicator meet of het landbouwecosysteem nog beschikt over alle functionele groepen om duurzaam ecosysteemdiensten te leveren. Het INBO werkt een efficiënte en algemeen inzetbare methodologie uit om te monitoren en om soorten te identificeren.
  • In samenwerking met het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) en andere onderzoeksinstellingen zetten we een Meetnet Agrarische Biodiversiteit op. Vanuit het meetnet kunnen we tot een werkbare set van indicatoren komen, om de toestand op te volgen, na te gaan wat het effect is van beheermaatregelen en drukken te bestuderen. Voor het meetnet definiëren we de basisbiodiversiteit in het landbouwgebied. Daarvoor moeten habitats ook in het landbouwgebied gekarteerd worden (BWK). De natuur buiten de speciale beschermingszones is ook heel belangrijk voor de instandhouding van natuur en ecosysteemdiensten in Vlaanderen. Voor de kartering werken we met innovatieve monitoringsmethoden zoals slimme beeldherkenning van luchtfoto’s en satellietbeelden, en DNA-barcoding van bodembiodiversiteit. We zetten in op samenwerking met vrijwilligers, waarbij INBO zorgt voor coördinatie, opleiding en kwaliteitscontrole. Voor de inzet van het vrijwilligersnetwerk zoeken we extra financiering.
  • Het INBO onderzoekt de effectiviteit van beheermaatregelen in het landbouwgebied. We leggen nieuwe kennis samen met de literatuur en vertalen onze inzichten naar toepassingen op maat voor beleid en beheer. We verspreiden onze kennis via specifieke kanalen zoals Ecopedia.
  • We bestuderen de impact van drukken op de biodiversiteit, zoals versnippering, pesticidengebruik, stikstofdepositie en klimaatverandering.
  • We zetten in op proeftuinen waarbij we maatregelen uittesten in een experimentele omgeving. Zo kunnen we bestaande maatregelen evalueren en nieuwe maatregelen ontwikkelen. Hiervoor overleggen we intensief met belanghebbenden zoals beleidsuitvoerders, praktijkcentra en landbouwers, om het onderzoek maximaal te laten aansluiten bij beleid en praktijk.

Globaal versterken we onze samenwerking met ILVO voor ons onderzoek in landbouwgebied .