Dode otter gevonden in Willebroek
Op 9 juni 2026 werd een dode otter gemeld langs het fietspad op de rand van het natuurgebied Broek De Naeyer in Willebroek. Dankzij het personeel van het provinciedomein kon de otter snel ingezameld worden. Het is het derde geregistreerde verkeersslachtoffer in Vlaanderen. Eerder werden al otters ingezameld in 2012 (een mannetje in Ranst) en in 2017 (een jong wijfje in Kalmthout).
Op 17 juni werd de otter geautopseerd. Het ging om een sterk verzwakt en mager vrouwelijk dier van 3 kg, wat ongeveer de helft is van een gezond volwassen wijfje. De otter had een diepe, ontstoken snijwonde aan de staartbasis. Een opgezwollen lever en milt en bloedophoping in de organen wezen in de richting van een veralgemeende infectie als doodsoorzaak. Later kregen we hier bevestiging van via onderzoek van een bacteriecultuur van het longweefsel. De otter was geïnfecteerd door de bacterie Pseudomonas aeruginosa.
De voortplantingsorganen vertoonden geen tekenen van recente dracht. Op basis van tandslijtage konden we concluderen dat het geen jong dier was. De exacte leeftijd kan eventueel later nog bepaald worden via microscopisch onderzoek van de hoektanden. Genetische analyse van het tongweefsel bracht alvast aan het licht dat we deze otter al in 2019 hadden bemonsterd via spraints (otter-uitwerpselen) in de Kruibeekse polder. Het was dus een relatief oud dier. Deze otter had als code LL0004 gekregen. De voorbije maanden werd LL0004 meermaals bemonsterd via spraints in Broek De Naeyer door domeinwachters Marjolein Vervoort en Brenda Fabre, die ook regelmatig beelden van vermoedelijk deze otter op cameraval hadden.
(Video INBO)
Herkomst?
Dankzij DNA-onderzoek wisten we al dat LL0004 Duitse genen had. Een chip die we vonden in de hals bood perspectieven om meer over de herkomst van het dier te weten te komen. Navraag bij CITES Duitsland leerde ons dat het chipnummer afkomstig is van een otter die legaal gekweekt werd in een Duitse zoo in 2011. Om privacyredenen geeft CITES de naam van de zoo niet vrij. Er was geen herintroductieprogramma met gekweekte otters in Duitsland, dus deze otter is naar alle waarschijnlijkheid vele jaren geleden ontsnapt uit een Duitse zoo.
Wat nu?
Het voorkomen van otters in de Rupel en de Schelde ter hoogte van de monding van de Rupel is geen nieuw gegeven. In 2012 verscheen er voor het eerst een otter op cameraval in het broek De Naeyer in Willebroek, en sinds 2014 stellen we elk jaar de aanwezigheid van otters vast in de polders van Kruibeke, zij het soms met vele maanden zonder otters in beeld. De polders van Kruibeke en de gebieden langs de Rupel waar regelmatig otters worden vastgesteld (Broek De Naeyer en het Blaasveldbroek) liggen in vogelvlucht op zo’n 7 km van elkaar, best mogelijk behoorden die gebieden al die tijd tot het leefgebied van dezelfde otter(s), de dood van LL004 in Willebroek lijkt dit te bevestigen.
In 2015 konden we nog concluderen dat er met zekerheid meerdere exemplaren aanwezig waren: twee kleine exemplaren (subadulten) en één groot adult mannetje. Op 18 december 2021 verscheen zelfs een drachtige otter in beeld.
Het is nu afwachten of we in bovengenoemde gebieden na de dood van LL004 de komende maanden nog otters zullen vaststellen. Stroomopwaarts langs de Schelde, Durme en Moervaart is ook nog steeds minstens één wijfje aanwezig en de voorbije jaren werd de aanwezigheid van otters ook vastgesteld via e-DNA (in waterstalen) in het Kempen Broek, het Vijvergebied Midden-Limburg, het Viersels gebroekt, het Zennegat en de (Boven)Mark.