Bosgezondheid in 2025
In Vlaanderen volgen we de bosgezondheid op in een bosvitaliteitsmeetnet. In dat meetnet liggen 78 proefvlakken en onderzoeken we jaarlijks 1474 steekproefbomen. Volgens internationale richtlijnen beschouw je een boom als beschadigd wanneer meer dan een kwart van de bladeren of naalden ontbreekt. Dit blad- of naaldverlies is het belangrijkste criterium voor het bepalen van de gezondheidstoestand van bosbomen.
Uit de bosvitaliteitsinventaris Vlaanderen blijkt dat in 2025 één op vijf bomen beschadigd was (20,3%). Iets meer dan één procent van de bomen was ernstig beschadigd (> 60% bladverlies) of recent afgestorven. Zomereik en Corsicaanse den telden het hoogste aandeel beschadigde bomen. Over het algemeen is het verschil met de vorige inventaris klein. We merkten wel een achteruitgang bij naaldbomen en de categorie ‘overige loofbomen’: dat zijn alle loofboomsoorten met uitzondering van zomereik, beuk en Amerikaanse eik. Daar hoort ook de es bij. De gezondheidstoestand van de essen blijft achteruitgaan door essentaksterfte, een schimmelziekte veroorzaakt door het vals essenvlieskelkje.
We stelden weinig stormschade vast in het meetnet. Ook ernstige bladvraat door insecten en bladverkleuring door schimmels bleef beperkt. De droogte veroorzaakte wel bladverkleuring en vroege blad- of naaldval, maar vooral aan het einde van de zomer. Opvallend was de goede zaadproductie bij zomereik.
Over een lange periode beschouwd evolueert de gezondheidstoestand negatief. Het blad- of naaldverlies neemt in Vlaanderen in de periode 2006-2025 toe, net als in de rest van Europa.
Sinds de start van de monitoring verdween de zure neerslag door zwaveluitstoot maar andere problemen bleven of verergerden, zoals vermesting, droogte, storm en bosbrand. De klimaatverandering heeft invloed op ziekten en plagen bij bomen: verzwakte bomen vallen sneller ten prooi, nieuwe ziekten en aantastingen duiken op. Het opvolgen van de gezondheidstoestand van bomen en bossen blijft dus noodzakelijk.
Geert Sioen, Pieter Verschelde
Beeld boven: Bosvitaliteitsproefvlak in Kluisbergen (juni 2025)