Overslaan en naar de inhoud gaan
Vrijwilligersbeleid Vrijwilligersbeleid

Vrijwilligersbeleid

Vrijwilligerswerk is een essentieel onderdeel van onze samenleving. Vrijwilligers bepalen in grote mate de sociale cohesie en samenhang in onze maatschappij. Ze spelen een cruciale rol in allerlei domeinen en nemen ontelbare taken op die noch de overheid, noch de privésector zou kunnen verwezenlijken. Volgens metingen zetten 1 op 5 tot 8 Vlamingen zich in voor anderen vanuit een specifiek vrijwilligersengagement.  

Het gecoördineerd Vlaams vrijwilligersbeleid

Vanuit de vaststelling dat het vrijwilligersbeleid zeer versnipperd is, nam de Vlaamse overheid in 2016 het initiatief om het vrijwilligersbeleid op Vlaams niveau meer gecoördineerd aan te pakken. Er is immers de institutionele context van het federale België, het Vlaamse niveau en de lokale overheden. Elke sector of domein waarbinnen beroep wordt gedaan op vrijwilligers, werkt op zichzelf. Bovendien ageren vrijwilligers en hun organisaties in een context van wet- en regelgeving die het hen soms nodeloos complex maakt of verhindert zich optimaal in te zetten op de kerntaak van hun vrijwillig engagement.   

De bedoeling van het gecoördineerd Vlaams vrijwilligersbeleid is om intersectoraal samen te werken en zo te komen tot een verbeterde omgeving, ondersteuning en waardering van vrijwilligers.  

De toenmalige minister van Cultuur en Jeugd, Sven Gatz, werd aangesteld als coördinerend minister voor de hele Vlaamse overheid en ook in de huidige legislatuur neemt de minister bevoegd voor Cultuur, minister-president Jan Jambon deze taak op. Daarom neemt het Departement Cultuur, Jeugd en Media de coördinatie van de beleidsvoorbereiding voor haar rekening.

Er werd daarnaast een Horizontaal Overleg Vrijwilligersbeleid opgezet waarin wordt afgestemd met de andere beleidsdomeinen binnen de Vlaamse overheid die een sterke vrijwilligerssector vertegenwoordigen (aangevuld met vertegenwoordigers van het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk en de Verenigde Verenigingen).  

Acties

In het kader van het gecoördineerd Vlaams vrijwilligersbeleid werden een visie en een concreet actieplan uitgewerkt. De verwezenlijkingen zijn, onder andere, het versterken van het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk, zodat het kan evolueren naar een intersectoraal Vlaams Expertisecentrum Vrijwilligerswerk voor de ondersteuning van vrijwilligers, en het actualiseren van de gratis vrijwilligersverzekering met o.a. een gedigitaliseerde aanvraagprocedure.  

Andere prioriteiten van het beleid zijn: 

  • Vrijwilligerswerk ‘zuiver’ houden; 

  • vrijwilligers beschermen;  

  • inzetten op ondersteuning en informatie voor vrijwilligers; 

  • het verenigingsleven ondersteunen; 

  • iedereen de kans geven om vrijwilligerswerk te kunnen doen; 

  • vrijwilligerswerk promoten en zichtbaar maken  

In de nabije toekomst zal het Horizontaal overleg vrijwilligersbeleid blijven werken aan concrete beleidsmaatregelen en instrumenten om dit gecoördineerd Vlaams vrijwilligersbeleid te versterken, zodat het klimaat waarin vrijwilligerswerk gedijt stap voor stap structureel kan verbeteren. Zo tonen we erkenning en waardering voor het vrijwilligerswerk in al haar facetten en bevorderen we tegelijk de sociale cohesie en het engagement van onze burgers. 

De gratis vrijwilligersverzekering

Als een vrijwilliger in zijn activiteiten een fout maakt waarvan iemand anders schade ondervindt, is de organisatie waarvoor de vrijwilliger werkt daar in de meeste gevallen aansprakelijk voor, aangezien de wetgever een verzekeringsplicht oplegt aan de meeste vrijwilligersorganisaties.    

Sommige organisaties, zoals feitelijke verenigingen, kunnen echter vrijwilligers inschakelen zonder dat ze een wettelijke verzekeringsplicht hebben. Sinds 2007 werd daarom aan deze organisaties een gratis vrijwilligersverzekering aangeboden door de provincies, zodat de vrijwilligers toch voldoende beschermd worden. Sinds 1 januari 2018 wordt die gratis vrijwilligersverzekering aangeboden door Vlaanderen.  

De gratis vrijwilligersverzekering dekt vrijwilligers voor burgerrechtelijke en buitencontractuele aansprakelijkheid, biedt rechtsbijstand en een verzekering voor lichamelijke ongevallen bij activiteiten die ze onder de toepassing van de vrijwilligerswet uitvoeren.  

Ongeacht de sector waarin ze actief zijn, kunnen de vrijwilligersorganisaties die in aanmerking komen voortaan terecht bij het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk om hun erkenningsnummer voor deze verzekering aan te vragen. In de beheersovereenkomst kreeg het steunpunt hiertoe immers de nodige opdrachten vanuit het Departement Cultuur, Jeugd en Media.  

Alle informatie rond de voorwaarden om een erkenning aan te vragen en het verzekeren van je activiteiten, vind je op www.vrijwilligersverzekeren.be. De verzekering aanvragen kan via deze website.   

Extra informatie over vrijwilligerswerk

Wend je voor meer informatie over vrijwilligerswerk tot het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk

Vragen

Heb je vragen over het vrijwilligersbeleid?
Contacteer Nele Haegemans.