Overslaan en naar de inhoud gaan
Jeugd Jeugd

Internationaal onderzoek naar het welbevinden van kinderen

Children’s Worlds, The International Survey on Children’s Well-Being (ISCWeB)

UITVOERDER:  Het Vlaamse onderzoeksluik werd uitgevoerd door HOGent en het Jeugdonderzoeksplatform JOP in samenwerking met het Kenniscentrum Kinderrechten met steun van de Vlaamse Overheid.  

KORT: Children’s Worlds, The International Survey on Children’s Well-Being (ISCWeB) is een grootschalige internationale survey die het subjectief welbevinden bij kinderen tussen 8 en 12 jaar in kaart brengt. Het onderzoek werd in 2018 voor de derde keer georganiseerd. Vlaanderen nam in deze derde wave voor de eerste keer deel, samen met 34 andere landen/regio’s. In totaal namen maar liefst 128.788 kinderen deel aan de bevraging, waarvan 3.322 Vlaamse kinderen.

THEMA'S: Bij dit onderzoek ligt de klemtoon op de manier waarop kinderen als sociale actoren zélf hun leefsituatie, omgeving en context ervaren. Het kinderrechtenperspectief staat centraal. Gesprekken met kinderen waren het vertrekpunt om de inhoud van de vragenlijst vorm te geven. Daardoor kwam de focus in dit onderzoeksproject te liggen op positieve indicatoren en onderwerpen die kinderen zelf belangrijk vinden. De thema’s die in dit onderzoek aan bod kwamen, omvatten de relatie met vrienden en familie, het leven op school, thuis en in de buurt, de manier waarop kinderen hun vrijetijd doorbrengen, de materiële zaken waarover ze beschikken en hoe tevreden ze zijn met dit alles. 

WAT LEREN DE CIJFERS ONS?

Algemeen gesteld gaat het goed tot zeer goed met de Vlaamse kinderen. Zowel over de afzonderlijke facetten als over hun leven in het algemeen waren Vlaamse kinderen tevreden tot zeer tevreden. Vlaamse kinderen zijn bijvoorbeeld tevreden over het huis waarin ze wonen, de relaties met de mensen waarmee ze samenwonen, hun vrienden en de school. Ze voelen zich veilig in de buurt waar ze wonen, beschikken over veel materiële zaken (computer, …) en zijn tevreden over de zaken die ze hebben.  

Deze cijfers geven vooral algemene tendensen weer en we mogen ons niet laten misleiden door gemiddeldes. Er zijn toch enkele belangrijke nuances en aandachtspunten. Het welzijn van elk kind is belangrijk en de cijfers geven ook duidelijk aan dat een deel van de Vlaamse kinderen wel degelijk opgroeit in een erg kwetsbare en soms moeilijke situatie. Bijvoorbeeld: 

  • 7% van de Vlaamse kinderen heeft geen rustige plaats om huiswerk te maken 

  • 20% maakt zich vaak tot altijd zorgen over geld 

Een gedeelte van de kinderen in Vlaanderen voelt zich (al eens) minder goed in hun vel of gespannen. Kinderen die in meer gedepriveerde omstandigheden opgroeien waren minder tevreden met (bepaalde facetten van) hun leven. Ook kinderen met een migratieachtergrond blijken – na controle voor economische factoren – vaak minder tevreden met (facetten van) hun leven. 

In vergelijkend perspectief blijkt ook dat Vlaanderen het minder goed doet dan andere Europese landen. Op vlak van de tevredenheid omtrent andere levensdomeinen en contexten, scoort Vlaanderen in vergelijking met andere Europese landen eerder laag tot gematigd, al zijn de verschillen niet altijd heel groot. 

Opvallend in de vergelijkende analyses is de positie van een aantal Zuid- en Oost-Europese landen. Landen als Albanië, Griekenland, Roemenië en Kroatië behalen voor elk van de voorgelegde aspecten een hoge mate van tevredenheid. Nochtans gaat het hier om landen en regio’s waar kinderen meer geconfronteerd worden met armoede en landen die het relatief minder goed doen op het vlak van democratie en mensenrechten. In Vlaanderen kijken we doorgaans veeleer naar de Scandinavische landen als de voorbeeldlanden op het vlak van mensen- en kinderrechten. Ook in deze landen zijn kinderen echter vaak minder tevreden en onderscheiden ze zich vaak niet of niet zo sterk van de Vlaamse kinderen. 

Hoewel bijkomend onderzoek naar de bepalende factoren van tevredenheid en geluk hier wenselijk is, ondersteunt dit de stelling dat objectieve indicatoren van levensomstandigheden slechts ten dele de tevredenheid op verschillende domeinen verklaren. De beleving van het eigen leven en het referentiekader heeft eveneens een belangrijke impact. Kinderen spiegelen zich aan de kinderen in hun naaste omgeving. Dit maakt dat het perspectief van kinderen in meer welvarende regio’s sterk verschilt van kinderen die opgroeien in minder welvarende regio’s. 

METHODE EN RESULTATEN: