Overslaan en naar de inhoud gaan
Cultuur Cultuur

Con­ven­tie 2003 – Im­ma­te­ri­eel Cul­tu­reel Erf­goed

Wat

België ratificeerde in 2006 de Conventie 2003 voor het borgen van Immaterieel Cultureel Erfgoed. UNESCO erkent met deze conventie dat niet-tastbare gebruiken (vb. tradities, feesten, rituelen, ambachten, muzikale praktijken, enz.) ook erfgoed zijn en dat het belangrijk is om ze door te geven aan toekomstige generaties. 

Sinds de ratificatie is Vlaanderen binnen het Belgisch lidmaatschap erg actief rond deze conventie: zowel administratie als experten uit het veld volgen de conventie van nabij op en bouwen er Vlaams beleid rond uit, zoals de Vlaamse Inventaris van het Immaterieel Erfgoed. 

Voordracht door Vlaanderen

Ieder jaar worden tijdens de bijeenkomsten van het Intergouvernementeel Comité (IGC) elementen voorgedragen voor erkenning en opname op de lijsten in het kader van de Conventie 2003. De meest gekende lijst is de Representatieve Lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid. Vlaamse elementen immaterieel erfgoed op deze lijst zijn:  

  • De Reuzen- en Drakenommegangen van Mechelen en Dendermonde 
  • De Heilig Bloedprocessie in Brugge 
  • Houtem jaarmarkt in Sint-Lievens-Houtem  
  • Krakelingenfeest en Tonnekensbrand in Geraardsbergen 
  • Het Jaartallenleven van Leuven  
  • De garnaalvisserij te paard in Oostduinkerke  
  • De Belgische biercultuur 
  • De Valkerij

Twee elementen staan op het Register of good safeguarding practices: de beiaardcultuur en ludodiversiteit. 

Elk land kan maar om de twee jaar een kandidatuur insturen. Ook zijn er binnen België afspraken waarbij de deelstaten om beurten immaterieel erfgoed voordragen. Dat betekent dat de kansen om Vlaams immaterieel erfgoed voor te dragen èrg beperkt zijn.  Om toch meer Vlaams erfgoed op Unesco-lijsten te krijgen, werkt Vlaanderen samen met andere landen aan gezamenlijke voordrachten, waarbij geen beperking of beurtrol geldt. De Valkerij is een voorbeeld van zo’n dossier.

Voor Vlaams immaterieel erfgoed op de Unesco Representatieve Lijst van het immaterieel erfgoed kan geplaatst worden, moet het op de Inventaris Vlaanderen staan.

Rapportage

In 2021 verwacht UNESCO een rapport over de naleving van de UNESCO-Conventie 2003 voor het borgen van Immaterieel Cultureel Erfgoed. In dat kader start het departement een onderzoek op, waarin zowel het Vlaamse beleid inzake immaterieel cultureel erfgoed als een aantal andere betrokken beleidsdomeinen onder de loep genomen worden. 

Voor dit onderzoekstraject hebben we een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de Werkplaats Immaterieel Erfgoed (WIE). WIE krijgt de opdracht om de sectoractoren en een aantal actoren uit andere  betrokken beleidsdomeinen te bevragen en een rapport op te stellen. 

Heb je vragen over dit onderzoek, neem dan contact op met Arno Beunen.

Arno Beunen
Waarborgen en beheren
02 553 68 66