Overslaan en naar de inhoud gaan
Cultuur Cultuur

Restauratiesubsidie

Wat

Als eigenaar, bezitter of houder van een topstuk opgenomen op de Topstukkenlijst kan je een restauratiesubsidie aanvragen voor elke fysische ingreep op dit beschermd voorwerp.

Het is belangrijk dat cultuurgoederen opgenomen op de Topstukkenlijst optimaal beschermd worden en in goede conditie overgedragen kunnen worden aan de toekomstige generaties.

Een fysische ingreep op een beschermd voorwerp is pas toegestaan nadat de eigenaar, bezitter of houder daarvoor de voorafgaande toestemming heeft gekregen.

Welke fysische ingrepen komen in aanmerkingen?

Onder fysische ingrepen wordt verstaan: handelingen die ingrijpen in de materiële substantie van het beschermde voorwerp. Het kan gaan om conservatiewerkzaamheden of restauratiewerkzaamheden:

  • Conservatiewerkzaamheden: handelingen die de materiële toestand van een object stabiliseren en verder verval verhinderen of vertragen.
    • Voorbeelden: stof en vuil verwijderen, losse onderdelen vastzetten, verzwakte onderdelen door impregnatie of met hechtmiddel verstevigen, fixeren van de picturale laag, preventief en/of curatief behandelen tegen insecten- en schimmelaantasting, ...
  • Restauratiewerkzaamheden: handelingen die een beschadigd of gedeeltelijk verloren gegaan object in een vooraf gedefinieerde toestand terugbrengen. Daarbij wordt rekening gehouden met de oorspronkelijke en door de maker bedoelde verschijningsvorm, evenals met de natuurlijke veroudering.
    • Voorbeelden: onderdelen vervangen of vernieuwen, latere toevoegingen of oude restauraties verwijderen, ontbrekende delen toevoegen of aanvullen, vergeelde vernis- of lijmlagen verwijderen, …
  • Noodmaatregelen: deze kunnen (achteraf) voor subsidiëring in aanmerking komen als het om dringende maatregelen gaat zonder dewelke verder verval en beschadiging van het topstuk op korte tijd niet voorkomen kon worden.

Welke ingrepen komen NIET in aanmerking?

Maatregelen en werkzaamheden die betrekking hebben op het louter in goede staat bewaren (zoals klimaatregeling, beveiliging, lichtregeling) worden beschouwd als een gewone last van het eigendoms- en bezitsrecht. Ze komen niet in aanmerking voor subsidiëring.

Voor wie

De volgende partijen kunnen een subsidie voor het uitvoeren van een fysische ingreep op een beschermd topstuk aanvragen:

  • Eigenaars, bezitters of houders van een topstuk die de kosten van de fysische ingreep dragen en de toestemming hiertoe kregen van de minister
  • Vrije onderwijsinstellingen of door de overheid ingerichte onderwijsinstellingen
  • Provinciale en lokale besturen en de instellingen die onder hun toezicht staan, zoals OCMW’s en kerkfabrieken

Komen NIET in aanmerking voor een subsidie voor het uitvoeren van een fysische ingreep op een beschermd topstuk:

Welke kosten komen in aanmerking

Onderzoekskosten

Om de juiste behandelingswijze te bepalen is soms een voorafgaand onderzoek vereist naar:

  • Feitelijke toestand
  • Materiaalsamenstelling
  • Vervaardigingstechniek van een topstuk

Voorbeelden: röntgenopnamen, chemische materiaalanalyse, infraroodreflectografie, ... Alleen de onderzoekskosten gemaakt voor het bepalen van de diagnose en de behandelingsmethode komen in aanmerking voor een subsidie.

Uitvoerings- en materiaalkosten

Hieronder vallen de klassieke conservatie- en restauratiekosten.

Verpakkings- en transportkosten

Het transport van de te behandelen objecten van en naar het restauratieatelier of tijdelijk depot.

Kosten gemaakt voor dringende bewaringsmaatregelen

Dringende bewaringsmaatregelen zijn noodzakelijk wanneer een object op korte tijd schade dreigt op te lopen. De reden is  meestal een calamiteit, zoals brand, waterschade, stormschade, schade door verkeerde manipulatie of vandalisme. Ook ernstige schade, als gevolg van lange ongunstige bewaaromstandigheden, kan op zeer korte tijd aan het licht treden en dringende maatregelen vragen.

Btw op bovenstaande kosten (voor niet-btw-plichtigen)

Een niet-btw-plichtige aanvrager kan de voor hem niet-recupereerbare btw op restauratie- en conservatiewerkzaamheden voor subsidiëring inbrengen.

Subsidiebedrag

Het subsidiebedrag is afhankelijk van:

  • de mate waarin het topstuk toegankelijk is voor het publiek;
  • het juridisch statuut van de eigenaar;
  • de fysieke toestand van het topstuk.

Situatie topstuk

Subsidiepercentage

Het topstuk is niet toegankelijk voor het publiek.

50%

Het topstuk is publiek toegankelijk gemaakt voor het publiek via een overeenkomst tussen de subsidieaanvrager en de minister.

70%

Het topstuk is eigendom van een rechtspersoon zonder commercieel karakter, die als taak heeft het voorwerp in goede staat te bewaren. Het voorwerp is bovendien toegankelijk gemaakt via een overeenkomst tussen de subsidieaanvrager en de minister.

80%

Het topstuk dreigt, omwille van zijn slechte fysieke toestand en omstandigheden waarin het zich bevindt, onherroepelijk verloren te gaan.

80%

 

Het subsidiebedrag wordt bepaald op basis van de geraamde kosten en is een maximumbedrag. Het bedrag dat uiteindelijk wordt uitbetaald kan lager liggen dan dit maximumbedrag.

Cumulatie van subsidies

De kosten van de conservatie- of restauratiewerken die niet binnen het kader van het Topstukkendecreet gesubsidieerd worden, mogen niet gefinancierd worden met middelen die afkomstig zijn van de staat (de Federale overheid, de gemeenschappen of de gewesten).

Indiendata

Je aanvraag voor een subsidie voor het uitvoeren van een fysische ingreep op een beschermd voorwerp/beschermde verzameling kan op elk moment worden ingediend.

Hoe aanvragen

Wil jij een restauratiesubsidie aanvragen? Vul dan het aanvraagformulier in en mail het naar topstukken@vlaanderen.be.

Toestemming voor fysische ingreep

Fysische ingrepen op een beschermd voorwerp zijn enkel toegestaan als de eigenaar, bezitter of houder daarvoor de toestemming heeft gekregen van de Vlaamse Regering. De minister van Cultuur, die optreedt voor de Vlaamse Regering, wordt daarbij geadviseerd door de Topstukkenraad.

Stuur je aanvraag voor toestemming voor een fysische ingreep door naar topstukken@vlaanderen.be.

Je kan je aanvraag voor toestemming voor een fysische ingreep en je subsidieaanvraag tegelijkertijd indienen.

Beoordeling van je aanvraag

De Vlaamse minister van Cultuur beslist over het al dan niet toekennen van de subsidie.

Prioriteitsbepaling

De volgordebepaling voor de behandeling van aanvragen gebeurt op basis van drie criteria.

  1. Dringende conservatiemaatregelen, die nodig zijn voor de instandhouding van het object, krijgen absolute voorrang.
  2. Daarna worden de aanvragen behandeld voor reeds aangevatte en voor reeds in een eerdere fase van de behandeling gesubsidieerde werken.
  3. Als laatste criterium wordt rekening gehouden met de chronologie van de indiening van de subsidieaanvragen.

Toekenning en uitbetaling

De subsidie voor het uitvoeren van een fysische ingreep op een beschermd voorwerp/beschermde verzameling wordt in verschillende schijven uitbetaald:

  • Het voorschot van 70% wordt uitbetaald bij aanvang van de werken.
  • Het saldo van 30% wordt uitbetaald na beëindiging van de werken en na controle van het verantwoordingsdossier.

Eens de werkingssubsidie is toegekend moet je het logo van de Vlaamse Gemeenschap vermelden in al je communicatie.

Verantwoording van de subsidie

Organisaties die een restauratiesubsidie ontvangen, moeten na beëindiging van de werkzaamheden een verantwoording indienen via topstukken@vlaanderen.be. De verantwoordingsstukken bevatten een overzicht van de uitgaven met onkostennota’s en eventueel een restauratieverslag.

Vragen

Hulp nodig bij de aanvraag van een restauratiesubsidie?  Contacteer het team Cultuurgoederen.

Team Cultuurgoederen
Waarborgen en beheren
02 553 69 67